Türk dil biliminin öncü isimlerinden Prof. Dr. Vecihe Hatiboğlu’nun anısını yaşatmak amacıyla bu yıl beşincisi düzenlenen 2026 Prof. Dr. Vecihe Hatiboğlu Anma Ödülleri, İstanbul’da sahiplerini buldu. Eski Dışişleri Bakanı Prof. Dr. Emre Gönensay’ın anılarını kaleme aldığı ‘Hayata Açtığım Yelken’ ile Prof. Dr. İlber Ortaylı’nın kız kardeşi Dr. Nuriye Ortaylı’nın anneleri Şefika Ortaylı’nın yaşamını anlattığı biyografik eser, seçici kurulun oy birliğiyle ödüle değer görüldü
Türk diline ve akademik dünyaya önemli katkılarda bulunan Prof. Dr. Vecihe Hatiboğlu adına düzenlenen 2026 Prof. Dr. Vecihe Hatiboğlu Anma Ödülleri töreninde, Türkiye’nin yakın tarihine ışık tutan eserler öne çıktı. Her yıl araştırma değeri taşıyan, tarihsel tanıklıkları kayıt altına alan ve toplumsal hafızaya katkı sunan özgün eserlerin ödüllendirildiği törende, bu yıl farklı dönemlere ve deneyimlere odaklanan iki yaşam öyküsü ödüle değer görüldü.
Seçici kurulun oy birliğiyle aldığı kararla, eski Dışişleri Bakanı ve akademisyen Prof. Dr. Emre Gönensay’ın Remzi Kitabevi’nden yayımlanan Hayata Açtığım Yelken adlı anı kitabı ile Prof. Dr. İlber Ortaylı’nın kız kardeşi Dr. Nuriye Ortaylı’nın, anneleri Şefika Ortaylı’nın yaşamını konu aldığı ve Kronik Kitap tarafından yayımlanan biyografik eseri ‘’Annem Şefika’’ ödüle değer görüldü.
‘’Şefika Ortaylı’nın yaşamı bir kadın dayanıklılığı hikayesi’’
Dr. Gülden Türktan
Törende seçici kurul adına konuşan Prof. Dr. Vecihe Hatiboğlu’nun kızı, W20 Kurucu Başkanı ve yazar Dr. Gülden Türktan, Dr. Nuriye Ortaylı’nın annesi Şefika Ortaylı’nın yaşamını anlattığı eserin savaş, göç, yokluk ve yeniden başlama mücadelesini güçlü bir kadın portresi üzerinden aktardığını söyledi.
Türktan, “Bu kitap baştan sona bir kadın dayanıklılığı hikayesi. Savaşın, yokluğun, açlığın ve göçün içinden geçerek Ankara’ya uzanan olağanüstü bir yaşamı anlatıyor. Şefika Ortaylı’nın azmi, zekası ve öğrenme tutkusu son derece ilham verici. Bütün kadınların okuması gereken gerçek bir hayat hikayesi” ifadelerini kullandı.
Eserin yalnızca bireysel bir yaşam öyküsü olmadığını, Rusya’nın geçirdiği tarihsel dönüşümleri de gözler önüne serdiğini belirten Türktan, Şefika Ortaylı ile annesi Vecihe Hatiboğlu’nun aynı dönemlerde Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nde görev yaptığını hatırlattı.
“Emre Gönensay çok yönlülüğü bir hayata sığdırmayı başardı”
Dr. Gülden Türktan
Emre Gönensay’ın akademiden siyasete, diplomasiden iş dünyasına uzanan yaşamına da dikkat çeken Türktan, Gönensay’ın farklı alanlardaki birikimini ve insani yönünü vurguladı.
Türktan, “Profesörlük, milletvekilliği, bakanlık, farklı şirketlerde görev almak ve ülkeye hizmet etmek… Bunların her biri ayrı bir beceri seti gerektiriyor. Emre Gönensay, bütün bunları bir hayata sığdırmış bir isim. Çok yönlülüğü, yetkinliği ve eşitlikçi yaklaşımı onu tanımlayan en önemli özellikler arasında” dedi.
Türktan, Gönensay’ın akademik yaşamındaki insancıl ve ayrım gözetmeyen yaklaşımına da değinerek, kitabın farklı dönemlerden önemli isimlerle kurulan ilişkiler ve kişisel tanıklıklar üzerinden Türkiye’nin yakın tarihine ışık tuttuğunu belirtti.
Türk diline adanmış bir yaşam: Prof. Dr. Vecihe Hatiboğlu
1916 yılında İstanbul’da doğan Prof. Dr. Vecihe Hatiboğlu, Türkiye’de dil biliminin gelişimine katkıda bulunan öncü kadın akademisyenlerden biri oldu. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nin Türkoloji ve Sümeroloji bölümlerini tamamlayan Hatiboğlu, 1945 yılında aynı fakültede akademik yaşamına başladı.
Türkçenin dil bilgisi ve yapısı üzerine çalışmalarıyla tanınan Hatiboğlu, Türk Dil Kurumu bünyesinde 1951-1955 ve 1961-1981 yılları arasında Dil Bilgisi Kolu Başkanlığı görevini yürüttü. Türk dilinin bilimsel yöntemlerle incelenmesine önemli katkılar sunan Hatiboğlu, 1996 yılında hayatını kaybetti.
Prof. Dr. Vecihe Hatiboğlu Anma Ödülleri, onun bilimsel ve kültürel mirasını yaşatırken, Türkiye’nin yakın tarihini kişisel tanıklıklar ve özgün araştırmalarla geleceğe taşıyan eserleri görünür kılmayı amaçlıyor.




