Martch Art Project, Cenk Düzyol’un “Daha İyi Bir Yer” adlı mekândaki ikinci kişisel sergisine 4 Haziran – 7 Temmuz tarihleri arasında ev sahipliği yapıyor.
Cenk Düzyol’un Martch Art Project’teki ikinci sergisi Daha İyi Bir Yer, daha önceki üretimlerine benzer şekilde dile gelemeyenin alfabesiyle konuşsa da, yeni bir yön işaret eder.
Tamamlanmayan ancak yine de çerçevenin dışından göz kırpan anlatıları, şimdi yerini daha temel, tekinsiz ve insansız bir belirsizliğe bırakmıştır. Kompozisyonlar neredeyse hiç figür içermez: manzaranın kendisi bir şeyleri biliyor, ancak söylemiyor gibidir. Gökyüzünde beliren yazılar sanki bir arkeolojik kazıda ortaya çıkmışlardır. Ufuklar ulaşılamaz görünür, hatta bir resimde resmen kordon altına alınmışlardır.
Düzyol‘un resimleri sürrealist geleneğe işaret etseler de sürrealizmin tekinsizi sahneleyişinden net bir iradeyle kaçınmaktadırlar. Soruyu sorup geri çekilirler.
Düzyol, kendi deyişiyle sözel ifadenin değil, “boğazda düğümlenen bir hissin” peşindedir. Derdi izleyiciyi yönlendirmek değil, onları resimde kendi başına bir serüvene çıkmaya davet etmektir. Başlığın işaret ettiği arayışa da gönderme yapar bu durum: bizi bu arayışlara sürükleyen mantığımız değil duygularımızdır, dolayısıyla düşünerek değil hissederek çözebileceğimiz, hatta belki de çözümsüz kalacak meselelerdir. Bu çözümsüzlükle yaşayabilme önerisi Düzyol’un resimlerini salt estetik bir deneyim ya da dayatılmış bir anlatının ötesine taşır. Burada teslimiyetten ziyade, farklı türden bir uyanış söz konusudur: her şeyi anlamlandırma zorunluluğundan vazgeçmenin, belirsizliği tehdit değil bir başlangıç noktası olarak kabul etmenin mümkün olduğuna dair sessiz bir ısrar vardır.
Bu yüzden tuvallerdeki yazılar açıklama değil, davet niteliği taşır. I know you can carry on, take me where you’re going to: bunlar izleyicinin içinde zaten var olan ama adını koyamadığı bir şeyin manzaralardaki yüzeylerden yankılanarak geri dönen sesidir. Düzyol’un daha eski üretimlerinden tanıyabildiğimiz ironisini içerseler de gerek bir “anlatı” gerekse plastik olarak kırılgan anları daha farklı bir şekilde ele alırlar. Kelimelerin duygulara ayak uyduramadığı anlarda gelen kendini ikna etme çabası gibi bir tezat oluştururlar. Düzyol‘un “boğazda düğümlenen his” dediği şey tam da burada ikamet eder: ne tam anlamıyla melankoli, ne tam anlamıyla özlem, ne de tam anlamıyla umuttur. Üçünün de bir arada bulunabildiği eşik bölgedir.
Daha İyi Bir Yer, bu anlamda hem coğrafi hem de içsel bir koordinatı işaret eder. Kimi yerde yoğun bitki örtüleriyle canlanan, kimi yerde kurak ve kayalık olan manzara, insandan öte bir söylem olasılığını da barındırır: bu manzaralarda barınmaya çalışır izlenimi veren tek tük figürler bize doğanın karşısındaki güçsüzlüğümüzü hatırlatır ki bu özgürleştiricidir de. Bu manzaralarda insanlar sadece izlerini bırakmıştır. Öte yandan içsel bir topografya da haritalanıyor gibidir. Bu kayalıklar, bu gün batımları, neredeyse kendi benliğimizden daha tanıdıktır bizim için. Resimler bizi henüz adını bilmediğimiz ama belli belirsiz seçebildiğimiz bir yere hazırlar. Arayışın sonu gelmiyorsa da yapılabilecek en doğru şey bir banka oturup manzaraya doğru bakmak, belirsizlikle barışmak olabilir.
