VakıfBank Kültür Yayınları (VBKY), Núria Triana-Toribio’nun kaleme aldığı, Fatma Büşra Çalış’ın dilimize çevirdiği “İspanyol Ulusal Sineması” adlı eseri okurlarla buluşturuyor. Kitap, “ulus” ve “ulusal sinema” kavramlarını İspanyol sineması özelinde tarihsel ve kuramsal boyutlarıyla ele alarak kapsamlı bir çerçeve sunuyor. Ulusun kültürel inşasında sinemanın oynadığı rolü, bu rolün sınıfsal, estetik ve ideolojik boyutlarını hem İspanya özelinde hem de daha geniş bir teorik bağlamda tartışmaya açıyor. “İspanyol sineması diye bir şey var mı?” sorusundan yola çıkarak filmlerin Franco rejiminde ve 1970’lerde İspanya’ya demokrasi geldikten sonra ne şekilde ulusal bir kültür endüstrisi işlevi gördüğünün izini sürüyor.
VBKY’nin sanat kitaplığı, Núria Triana-Toribio’nun imzasını taşıyan “İspanyol Ulusal Sineması” adlı eserle genişlemeye devam ediyor. Núria Triana-Toribio’nun kapsamlı çalışması, “ulus” ve “ulusal sinema” kavramlarını İspanyol sineması özelinde tarihsel ve kuramsal boyutlarıyla ele alıyor. Eser, “İspanyol sineması diye bir şey var mı?” sorusundan yola çıkarak filmlerin Franco rejiminde ve 1970’lerde İspanya’ya demokrasi geldikten sonra ne şekilde ulusal bir kültür endüstrisi işlevi gördüğünün izini sürüyor. Bir yandan Almodóvar ve Medem gibi uluslararası üne kavuşmuş “yüksek sanat” yönetmenlerinin eserlerini ele alırken, öte yandan esasen ulusal bağlamda başarı kazanmış popüler sinemaya odaklanıyor. Kitapta önemli yer tutan españolada gibi kavramlar Türkiye’deki “Yeşilçam sineması” tartışmalarıyla paralellikler sunarken, Franco rejimi sonrası Nuevo Cine Español’un doğuşu da 1990 sonrası Türk sinemasındaki arayışları akla getiriyor. Yalnızca İspanyol sinemasına dair bir inceleme olmanın ötesine geçen bu değerli eser, sinema ve İspanyol ulusal kimliği arasındaki karmaşık ve değişken ilişkiye ışık tutarak “ulusal sinema” düşüncesini farklı bağlamlarda yeniden anlamlandırmak isteyen okurlar için de verimli bir karşılaştırmalı zemin sunuyor.
Kitaptan:
“Kitap, ulusal sinema tahayyülünün yalnızca içsel dinamiklerle değil, aynı zamanda Batı’yla kurulan estetik ve politik ilişkilerle de şekillendiğini ileri sürer. İspanya örneğinde Avrupa merkezli sinema estetikleri karşısında yaşanan konumlanma süreci, Türkiye bağlamında da fazlasıyla tanıdıktır. Türkiye’de ulusal sinema arayışları, çoğu zaman uluslararası festivallerde temsil edilebilir bir sinema üretme hedefiyle biçimlenmiş; halkın beğendiği melodram, güldürü ya da arabesk gibi türler dışarda bırakılmıştır. Bu yönelim, Batı’nın beğeni normlarına uygun düşen filmlerin “bizim sinemamız” olarak inşa edilmesine neden olmuş, böylece ulusal sinema söylemi tersinden işler hâle gelmiştir. İspanya’da da 1940’lar ve 50’lerin eleştirmenleri, İspanyol sinemasının “yabancılarla aynı kulvarda yarışabilecek harika işler” yaratmasını ve uluslararası statü kazanarak ülkenin itibarını korumasını talep etmişlerdir. Bu talep, uluslararası tanınırlık arayışının, ulusal sinemayı kendi kültürünün “geçerli” temsilcisi olarak meşrulaştırma çabasının bir parçası olduğunu gösterir.”
KÜNYE
İspanyol Ulusal Sineması
Yazan: Núria Triana-Toribio
Yayınevi: VBKY
Kategori: Sanat
Proje Editörü: Mesut Bostan
Türkçesi: Fatma Büşra Çalış
Kitap Editörü: Ayşe Adlı
Kapak ve Sayfa Uygulama: Yümna Sarıkaya
Son Okuma: Handan Öyken
Sayfa sayısı: 352
