Konuk Yazar: Sena Özdemir
Bazen kendimizi öyle hissedebiliyoruz ki dünyada, evrende, hatta uzayda minicik bir kum tanesinden bile küçük olduğumuzu bilmek bizi hayli zorluyor; çaresiz, mutsuz ve umutsuz hissettirebiliyor. Bazen de etrafımızda, ailemizde, okuldaki veya işyerimizdeki arkadaşlarımız arasında ne kadar “küçük” olduğumuzu hissettirenler çıkıyor; boyumuzun ne kadar kısa olduğunu, saçımızın bize yakışmadığını veya becerilerimizin, yeteneklerimizin, erdemlerimizin, başarılarımızın pek de önemli olmadığını ima ediyorlar. İşte böyle anlarda aklıma şu soru geliyor: Peki ya yüreğimize ne oldu? Türkçenin bence en güzel sözcüklerinden biri olan “yürek” sözcüğünü üretip diline pelesenk etmiş bir toplum, ne yazık ki artık yüreklere değil başka şeylere bakıyor. Bence bunu değiştirebilmenin yolu, bugünün çocuklarına “koca yürekli olma”nın anlamını, değerini öğretmekten ve benimsetmekten geçiyor.
Farklı ve Yürekli Olmak Üstüne
Bana bunları düşündüren, yakın zamanda okuduğum bir resimli kitap oldu. Ünlü İngiliz yazar ve çizer Rob Biddulph’ın, Şubat 2026’da Kronik Çocuk tarafından Türkçede yayımlanan kitabı Kocaman, işte koca yürekli olmak üzerine düşündürüp, hayran bırakan bir kitap. Türkçeye Esra Kökkılıç tarafından çevrilen Kocaman, bir balina ailesinin en küçük üyesi olan Kocaman adlı bir balinayı anlatıyor.
Fırtınalı bir okyanusta yaşayan küçük mavi balina Kocaman, bir balina olmasına rağmen boyunun kısalığı nedeniyle başka balinaların alaylarına maruz kalıyor, arkadaş bulmakta zorlanıyor. Ailesi tarafından çok sevilse bile içten içe yeterli görülmüyor, bir an önce büyüsün de ismi gibi kocaman olsun isteniyor. Peki neden? Çünkü o, küçük bir balina. Kocaman, kendisi gibi küçük bir su kaplumbağasıyla arkadaş olup onunla okyanusta gezmeye, eğlenmeye, hoplayıp zıplamaya ve dans etmeye başlayınca büyük ağabeyi Titan ve arkadaşları Tepegöz ile Hulk’ın dikkatini çekiyor. Onun harika kuyruk şaklatmalarından etkilenen ağabeyi Titan ise arkadaşlarına hava atmak için sığ sularda aynısını yapmaya kalkınca başına olmadık bir iş geliyor, kumlara saplanıp kalıyor. Peki şimdi ne olacak derken bir bakıyoruz ki koca yürekli küçük balinamız Kocaman ve onun küçük arkadaşı kaplumbağa, Titan’a yardım etmek için sualtının bütün canlılarını seferber ediyor. Japon balıkları, yengeçler, korsan balıkları mı dersiniz, denizanaları, ahtapotlar, denizatları mı… Istakozlar, vatozlar, mercanlar mı dersiniz yoksa palyaço balıkları, karidesler, sardalyalar mı? Göz alıcı renkleri ve biçimleriyle çok sayıdaki küçük sualtı canlısı, büyük bir işbirliğiyle o böbürlenip duran uzun boylu Titan’ı saplandığı kumdan çekip çıkarıyor. Böylece Kocaman’ın, boyu kısa da olsa nasıl güzel bir yüreği olduğu, ne kadar yetenekli olduğu anlaşılıyor.
Farklı olmanın ve işbirliğinin önemini ve kalbin gerçek büyüklüğünün ne anlama geldiğini anlatan duygulu ve eğlenceli bir hikâye bu. Cesareti, empatiyi, kardeşliği ve dayanışmayı da aşılayan Kocaman, aynı zamanda Rob Biddulph’ın sualtı dünyasını resmeden rengarenk, nefis çizimleriyle de hayran bırakacak kadar güzel bir kitap. Okul öncesi ve ilkokul çağındaki çocukların, hatta yetişkinlerin de severek okuyacaklarına eminim.
Tatlı Bir Kış Masalı
Bu kitap gönlümü fethedince Rob Biddulp’ın yine Kronik Çocuk’tan, Esra Kökkılıç’ın çevirileriyle çıkmış diğer kitaplarından bahsetmeden geçmeyelim. 2025’te yayımlanan Tilkinin Peşinde adlı kitabı, rüya ile gerçeğin iç içe geçtiği, sevgiyle dolu bir hikâye anlatıyor. Küçük bir çocuğun gözünden anlatılan hikâyede, ana kahramanımız en sevdiği oyuncak arkadaşlarından birini kaybediyor. Ailesiyle gittikleri her yerde bu oyuncak arkadaşı Küçük Tilki’yi arıyor ama bir türlü bulamıyorlar. Geceleyin odasında yatarken pencereden kendisine seslenen bir başka tilkinin peşine düşerek büyülü mü, gerçek mi bilinmez, öyle tatlı bir yolculuğa çıkıyor ki kitabı okurken tatlı bir kış masalı dinliyor gibi hissediyorsunuz. Çocuk, yıldızlar sönüp de güneş tekrar meydana çıkınca evine dönüyor ve yakındaki bir ağaç kavuğunda hani şu kaybettiği oyuncak tilkiyi buluyor. Peki ama nasıl? Sevgiyle mi, yardımlaşmayla mı yoksa sihirle mi? Onu da okurlara bırakalım. Şiirsel bir üslubu olan bu kitap da okul öncesi ve ilkokul çağındaki minik okurlarla birlikte okuyabileceğiniz sıcacık bir kış masalı.
Genç Yaşlı Demeden Tüm Sanatçılar Toplanın! Rob’la Çiziyoruz
“Hadi şuraya da küçük, mutlu ağaçlar çizelim.” 🙂 Bu cümleyi hatırlayanınız var mı? Hani televizyonun karşısına geçip bugün ne yapacak acaba diye sabırsızlıkla beklediğimiz Bob Rose’un 7’den 70’e herkese resim yapmayı öğrettiği programı hatırlayanınız vardır elbet. Bir kuşağı resim yapmaya özendiren bir çabaydı onunkisi. Meğer bugünkü kuşaklar için de öyle bir çizer varmış, o da Rob Biddulp’mış.
Ödüllü ünlü çizer ve yazar Rob Biddulph’ın, ilk resimli kitabı Blown Away ile 2015’te “Waterstones Çocuk Kitapları Ödülü”nü kazandığını, 2025’teyse British Book Awards’da 2025 yılının illüstratörü seçildiğini önceden duymuştum. Ama hakkında biraz daha araştırma yapayım derken gördüm ki meğer Rob Biddulph’ın da kocaman bir yüreği varmış. COVID-19’un dünyayı sardığı ve herkesin evlere kapandığı o dönemde, youtube’da “Draw With Rob” adlı bir hesap açıp ekran başından çocuklara resim yapmayı öğretmeye başlamış. O zamanlar bu “Herkes çizebilir!” anlayışıyla çıktığı yolculuk, daha sonra Rob İle Çiziyorum 1 ve Rob İle Çiziyorum 2: Muhteşem Hayvanlar adlı seri halindeki çizim kitaplarına dönüşmüş. Kronik Çocuk’tan çıkan bu çizim kitaplarında Rob Biddulph, bu kez çocuklara, hatta her yaştan resim meraklısına sevimli ve egzotik hayvanların ve ikonik figürlerin nasıl çizilebileceğini anlatıyor. Bununla kalmıyor kesip çıkarılan kart oyunları, bulmacalar, kitaptan kes-yapıştır oyuncaklarla okurları da bu işe dahil ediyor.
