World Wide Web’in mucidi Tim Berners-Lee’nin anı kitabı Dünyayı Birleştiren Ağ, Türkçede. 1989’da CERN’de bir teklif metniyle başlayan hikâyeyi kurucusunun ağzından anlatan bir kitap, yapay zekâ tartışmalarının tam ortasında rahatsız edici bir soruyu yeniden soruyor: Web’i herkese açık kılan ideale bugün ne kadar yakınız?
World Wide Web’in mucidi Sir Tim Berners-Lee’nin kaleme aldığı Dünyayı Birleştiren Ağ – İlk Günlerinden Geleceğe Web’in Öyküsü, Sinan Akbaytürk çevirisiyle The Kitap Yayınları etiketiyle yayımlandı. Orijinal ismi This Is for Everyone olan kitap, dijital çağın mimarı tarafından yazılmış olmasıyla birinci elden tarihi bir tanıklık niteliği taşıyor. Bugün çalışmaktan üretmeye, iletişim kurmaktan bilgiye erişmeye kadar günlük hayatın büyük bölümü internet üzerinden şekilleniyor. Yakın geçmişte hayal dahi edilemeyecek büyüklükteki bu erişim potansiyelinin arkasında, teknolojik dehasının yanı sıra “herkes için web” idealini misyonunun merkezine yerleştiren bir isim var. Bill Gates ve Steve Jobs ile aynı dönemde doğan Berners-Lee’yi çağdaşlarından ayıran şey, mucidi olduğu web teknolojisini ticari bir beklentiyle sınırlandırmak yerine dünyaya armağan etmesi oldu. Bu tercih, insanlık tarihinin akışını değiştirerek bugünkü dijital medeniyetin temellerini attı.
Kitabın adı bir stadyumdan geliyor
Kitabın orijinal adı This Is for Everyone, Berners-Lee’nin 27 Temmuz 2012’de Londra Olimpiyatları’nın açılış töreninde stadyumun ortasındaki bilgisayardan paylaştığı mesaja gönderme yapıyor. O gece bu üç kelime, 80 bin kişilik tribünde koltuklara yerleştirilen ışıklı panellerde harf harf belirmiş ve törenin ana temasına dönüşmüştü. Berners-Lee’nin otuz yılı aşkın süredir savunduğu ilke de bu cümlede özetleniyor: Web, açık standartlar üzerine kurulu olmalı ve herkese açık kalmalı.
Berners-Lee, Dünyayı Birleştiren Ağ’da okul sıralarından CERN’deki çalışmalarına uzanan serüvenini samimi bir üslupla anlatıyor. Web’in doğuşunu ilk elden aktarırken, bu icadın insanlık için ne anlama geldiğini ve içinde yaşadığımız çağda ne tür olumlu ve olumsuz sonuçlara yol açtığını da sorguluyor.
Yapay zekâ çağında eski bir soru
Kitabın son bölümleri, hızla gelişen yapay zekâ teknolojilerinin web’i ve gündelik hayatı nasıl dönüştürdüğüne ayrılıyor. Berners-Lee, teknolojinin geleceğine ilişkin güncel tartışmaları web’in kuruluşundaki temel idealar üzerinden değerlendiriyor ve bireylerin dijital hayatları üzerindeki kontrollerini yeniden kazanabilmesi için somut öneriler sunuyor.
“Dünyayı Birleştiren Ağ’ın merkezinde değişmeyen bir ideal var: Bilgiyi özgürleştirmek ve insanlığın ortak yararı için paylaşımı mümkün kılmak. Peki bu ideale ne kadar yakınız ya da bu idealden ne kadar uzağız?”
Kitap, teknoloji ve internetin toplumsal etkileriyle ilgilenen okurların yanı sıra dijital dönüşümü kurucu hikâyesinden takip etmek isteyen herkese hitap ediyor.
