Ali Güreli ile Contemporary Istanbul’un Küresel Vizyonu ve 21. Edisyon Üzerine

Ali Güreli
Ali Güreli

Sanat Okur olarak basın sponsorları arasında yer almaktan gurur duyduğumuz CI Bloom’un da yaratıcısı olan, Türkiye’de çağdaş sanat fuarcılığının öncüsü Ali Güreli ile; %40’ın üzerinde bir büyümeyle 24 ülkeden 70’i aşkın galeriyi ağırlamaya hazırlanan Contemporary Istanbul‘un 21. edisyonunu, sanat dünyasının rotasını yeniden belirleyen “Focus: Asia” vizyonu ve İstanbul’un küresel sanat arenasındaki güçlenen konumu üzerine harika bir söyleşi gerçekleştirdik. 

Geçtiğimiz yılki söyleşilerinizden birinde , ABD odaklı çalışmalarınızın ardından gelecek yıl için yönünüzü Asya’ya çevireceğinizi ve “Focus Asia”yı gerçekleştireceğinizi müjdelemiştiniz. 21. edisyon bültenine baktığımızda bu vizyonun gerçeğe dönüştüğünü; Pearl Lam Projects, Takato Kano Gallery ve Whitestone Gallery gibi Asya’nın önde gelen galerilerini ağırladığınızı görüyoruz. “Focus: Asia”nın hazırlık ve ikna süreci nasıl gelişti; Asya pazarının İstanbul’a yönelik ilgisini nasıl değerlendiriyorsunuz?

10 yıldır Asya’nın yükselişini gözlemliyoruz. Rotamızı Asya’ya çevirmekle birlikte, bizim için yeni bir keşif ve ilişki kurma süreci de başladı. Hong Kong’a yaptığımız ziyaret ve burada gerçekleştirdiğimiz etkinlik, bölgedeki galeriler ve sanat profesyonelleriyle doğrudan temas kurmamız açısından önemli bir başlangıç oldu.

Bizim için bu süreç öncelikle farklı sanat sahnelerini tanımak, galerilerin programlarını ve yaklaşımlarını anlamak, ardından Contemporary Istanbul’un yapısıyla gerçekten örtüşen ilişkiler kurmak açısından değerli. Fuarda yer verdiğimiz galerilerin güncel ve yenilikçi yaklaşımları desteklemesini, farklı sanatçı ve pratikleri İstanbul’a taşımasını önemsiyoruz.

Asya’daki galerilerin İstanbul’a yönelik ilgisini de bu karşılıklı keşif açısından değerlendiriyorum. İstanbul, Asya’daki galeriler için yalnızca yeni bir pazar değil; Avrupa, Orta Doğu ve çevre coğrafyalarla ilişki kurabilecekleri önemli bir buluşma noktası. Aynı şekilde İstanbul’daki koleksiyonerler ve sanat profesyonelleri için de Asya’daki farklı sanat sahnelerini tanımak önemli bir fırsat. Dolayısıyla burada tek yönlü bir ilgiden ziyade, iki tarafın da birbirini keşfettiği ve uzun vadeli ilişkiler kurabileceği bir alan oluştuğunu düşünüyorum.

Contemporary Istanbul 21. Edisyonu
Contemporary Istanbul 21. Edisyonu

Açıklanan bültene göre Contemporary Istanbul 21. Edisyonu, 2025 yılına oranla %40’ın üzerinde devasa bir büyüme gösteriyor ve fuara katılan 70 galerinin dörtte biri CI’da ilk kez yer alacak. Aralarında Avrupa, Orta Doğu ve Latin Amerika’dan da isimlerin bulunduğu 22 yeni galerinin bu yıl İstanbul’u tercih etmesinde rol oynayan temel motivasyonlar ve küresel sanat piyasasındaki değişen dinamikler nelerdir?

İstanbul artık kendi başına güçlü ve gelişmiş bir sanat ekosistemine sahip. Son yirmi yılda galeriler, koleksiyonerler, müzeler ve sanat kurumları önemli ölçüde çoğaldı. Dolayısıyla yabancı galerilerin İstanbul’a ilgisini yalnızca yeni bir pazara girme arayışı olarak değil, gelişmiş ve giderek uluslararasılaşan bir sanat ortamının parçası olma isteği olarak da değerlendirmek gerekiyor.

Bunun yanında İstanbul’un sunduğu benzersiz deneyim de önemli. Anadolu, yüzyıllardır farklı medeniyetlerin ve kültürlerin kesiştiği, güçlü bir sanatsal üretim geleneğine sahip. İstanbul ise bugün Avrupa, Asya, Orta Doğu ve Kafkaslar arasında bu kültürel diyaloğun devam ettiği eşsiz bir buluşma noktası.

Biz de fuar olarak bu uluslararası dolaşımın önündeki mali ve lojistik engelleri azaltmaya çalışıyoruz. Akbank işbirliği kapsamında, Türkiye’ye getirilen eserlerin beyan edilen değeri üzerinden gereken yüzde 20’lik gümrük teminatını fuar olarak karşılıyoruz. Türk Hava Yolları işbirliğimiz kapsamında ise galerilere belirli bir kapasite dahilinde ücretsiz havalimanından havalimanına hava kargo desteği sağlıyoruz. Bu tür destekleri, galerilerin farklı coğrafyalara açılmasını kolaylaştıran ve sanatçıların yeni izleyicilerle buluşmasını mümkün kılan önemli araçlar olarak görüyoruz, dolayısıyla fuara katılımın artmasında da etkili oluyor. 

Yeni edisyonda genç galerilere ve yeni nesil sanatçılara görünürlük sağlayan “New Grounds” adlı yeni bir bölümün açılacağını duyurdunuz. Öte yandan Sanat Okur olarak basın sponsoru olmaktan gurur duyduğumuz CI Bloom’un da piyasaya enerji vermek ve genç kitlelere ulaşmak için yaratıldığını daha önce ifade etmiştiniz. Ana fuardaki “New Grounds” ile bağımsız bir fuar olan CI Bloom, Türkiye sanat ekosisteminde birbirini nasıl besliyor ve misyon olarak nasıl ayrışıyor?

New Grounds’u, yaklaşık 5–6 yıllık geçmişe sahip galerilerin yalnızca uluslararası görünürlüklerini artırabilecekleri değil, aynı zamanda daha geniş bir galerici ve koleksiyoner ağına dahil olabilecekleri bir alan olarak kurguladık. Burada bizim için önemli olan galerinin yalnızca genç olması değil; güncel sanatın yeni ifade biçimlerini, dünyadaki değişimleri ve daha deneysel yaklaşımları temsil eden güçlü bir programa sahip olması.

Ancak bugün genç ya da gelişmekte olan bir galerinin karşı karşıya olduğu mesele yalnızca görünürlük değil. Uluslararası dolaşımın maliyetleri arttıkça, galerilerin farklı coğrafyalarda sanatçılarını doğrudan temsil etmeleri de zorlaşıyor. Bu nedenle galeriler arasında yeni işbirliği modellerinin geliştiğini görüyoruz. Bir galerinin başka bir coğrafyadaki meslektaşıyla birlikte çalışması, sanatçılarını yeni bir pazarda tanıtabilmesi veya ortak bir proje geliştirmesi, hem galeriler hem de sanatçılar açısından yeni olanaklar yaratıyor. Fuarın bu tür bağlantıların kurulabileceği bir alan olması önemli.

Fuarın farklı ölçeklerdeki galerileri aynı ortamda buluşturması, yeni ilişkilerin kurulması için önemli bir zemin yaratıyor. Bu yıl 22 galerinin ilk kez Contemporary Istanbul’a katılıyor olması da bu açıdan önemli. Yeni gelen galerilerin yalnızca koleksiyonerlerle değil, fuarda yer alan diğer galerilerle de tanışması ve zaman içinde bu ilişkilerin çeşitli ve uzun soluklu işbirliklerine dönüşmesi bizim için değerli. 

Bu yıl Contemporary Istanbul Vakfı tarafından düzenlenen CIF Dialogues’un teması “The Long and Winding Road” oldu. Doğu ile Batı arasındaki tarihsel ve kültürel etkileşimlere odaklanılacağı açıklanmış. Asya ve Avrupa müzelerinden AkikoMiki, Marc-Olivier Wahler ve Kulapat Yantrasast gibi değerli uluslararası isimlerin katılacağı bu seride, sanatın değişen küresel dinamiklerine dair İstanbul merkezli ne tür güçlü mesajlar vermeyi hedefliyorsunuz?

“The Long and Winding Road” ile aslında içinde bulunduğumuz dünyanın kültürel olarak nasıl değiştiğini İstanbul’dan tartışmaya açmak istiyoruz. Küresel kültür dünyasının ağırlık merkezinin Doğu’ya doğru kayması, giderek daha multipolar hale gelen bir dünyada kurumların nasıl dönüşeceği, yeni nesil koleksiyonerlik ve patronaj modelleri, teknoloji ve mimarlığın kültürel üretimdeki rolü gibi pek çok başlık bugün hepimizi ilgilendiriyor.

İstanbul’un burada çok özel bir konumu var. Tarih boyunca farklı kültürlerin kesiştiği bir şehir olarak bugün de bu değişen coğrafyalar arasında bir köprü kurabiliyor. CIF Dialogues’u da bu nedenle farklı disiplinlerden ve coğrafyalardan gelen insanların bu meseleleri birlikte düşünebildiği bir platform olarak görüyoruz. Contemporary Istanbul’un “cultural translator” rolü de tam burada ortaya çıkıyor: farklı kültürleri ve perspektifleri İstanbul’da bir araya getirerek yeni bir ortak dil ve diyalog alanı oluşturmak.

Ali Güreli - Rabia Bakıcı Güreli
Ali Güreli – Rabia Bakıcı Güreli

Geçmiş açıklamalarınızda her türlü engele ve kriz ortamına rağmen sanat etkinliklerini kesintisiz sürdürebilmenin temelinde marka iş birliklerinin ve istikrarın yattığını vurgulamıştınız. Bu yıl fuar yine Akbank’ın ana partnerliğinde, Tersane İstanbul’un Kültürel Destinasyon partnerliğinde ve BMW’nin ortak partnerliğinde düzenleniyor. Arkasındaki bu güçlü ve uzun soluklu kurumsal desteğin, fuarın %40 büyüme gibi agresif hedeflere ulaşmasındaki stratejik rolü nedir? 

Uzun yıllara dayanan kurumsal partnerlikler bizim için fuarın istikrarını ve galerilerin katılımını sürdürülebilir kılan önemli bir yapı. Akbank ile uzun yıllardır devam eden birlikteliğimiz bunun en güçlü örneklerinden biri.

Ekonomik koşulların zorlaştığı dönemlerde, galerilerin üzerindeki yükü azaltmak için farklı destek modelleri geliştirdik. Akbank işbirliğimiz kapsamında, Türkiye’ye getirilen eserlerin beyan edilen değeri üzerinden gereken yüzde 20’lik gümrük teminatını fuar olarak karşılıyoruz. Bu, özellikle uluslararası galerilerin Türkiye’ye eser getirirken karşılaştıkları önemli bir mali yükü azaltıyor ve fuara katılımı kolaylaştırıyor.

Ekonomik koşulların zorlaştığı dönemlerde, galerilerin üzerindeki yükü azaltmak için farklı destek modelleri geliştirdik. CI Bloom’un bu yılki edisyonunda katılım ücretlerinde %30 indirim uygulamamız ve enflasyon ile döviz dalgalanmalarının yarattığı belirsizliği azaltmak için sabit kur imkânı sunmamız da bu yaklaşımın bir parçasıydı.

Benzer şekilde, Türk Hava Yolları ile yaptığımız iş birliği kapsamında galerilere belirli koşullarda ücretsiz hava kargo desteği sağlıyoruz. Bu da özellikle uluslararası galeriler için önemli bir maliyet kalemini azaltıyor ve İstanbul’a katılımı kolaylaştırıyor.  Böyle bir kolaylık sağlayan dünyadaki tek fuarız. Tersane İstanbul’un sunduğu mekânsal ve kültürel değer ile BMW gibi partnerlerimizin projelere katkısı da fuarın deneyim ve içerik tarafını güçlendiriyor.

Dolayısıyla %40’ın üzerindeki büyümeyi yalnızca daha fazla galeri ya da daha büyük bir fuar olarak görmüyorum. Bu büyümenin arkasında, galerilerin ekonomik risklerini azaltan, lojistik süreçlerini kolaylaştıran, fuarın niteliğine yatırım yapan ve bize uzun vadeli planlama imkânı veren bir iş birliği modeli var. Akbank, Tersane İstanbul, BMW ve diğer uzun soluklu partnerlerimizle kurduğumuz bu güven ilişkisi, Contemporary Istanbul’un zor dönemlerde dahi istikrarını koruyarak büyüyebilmesinin önemli dayanaklarından biri.

21. Edisyon’da uluslararası devlerin yanı sıra, ilk kez katılacak olan Rast Gallery (İstanbul), Rıdvan Kuday (Diyarbakır) ve Shiva Zahed (Tahran, İstanbul) gibi bölgesel dinamizmi yansıtan galeriler de dikkat çekiyor. CI’ın hem Türkiye’nin ekonomik gelişimine katkı sağladığını hem de İstanbul’la birlikte anılan bir marka olduğunu daha önce belirtmiştiniz. Bu bağlamda, yerel sanat aktörlerini küresel pazara entegre ederken nasıl bir denge politikası izliyorsunuz?

Contemporary Istanbul’un uluslararasılaşmasını yalnızca yabancı galerileri Türkiye’ye getirmek olarak görmüyoruz. Türkiye’de çok güçlü sanatçılar ve galeriler var; ancak her galerinin kendi imkânlarıyla uluslararası sanat sahnesine açılması her zaman mümkün olmayabiliyor. Biz burada bir bağlantı kurucu rol üstleniyor, Türkiye’deki sanatçıları ve galerileri uluslararası koleksiyonerler, kurumlar ve galerilerle buluşturuyoruz.

Aynı zamanda yabancı galeriler için de İstanbul önemli bir keşif ve ilişki kurma alanı. Galeriler burada yalnızca eserlerini sergilemiyor, Türkiye’deki sanat ortamını, sanatçıları ve koleksiyonerleri tanıma fırsatı buluyor. Galeriler arasındaki işbirliği modellerinin de giderek geliştiğini görüyoruz; farklı galerilerin birbirlerinin ağlarından yararlanarak sanatçıları yeni coğrafyalardaki izleyicilerle buluşturması, fuarın ötesine geçen kalıcı ilişkiler yaratıyor.

Bunun yanında İstanbul’un kendisi de bu deneyimin önemli bir parçası. Tarihi, kültürel yapısı, müzeleri, galerileri ve koleksiyonlarıyla ziyaretçilere özgün bir şehir deneyimi sunuyor. Dolayısıyla bizim için Contemporary Istanbul, yalnızca Türkiye’yi uluslararası sanat dünyasına açan değil, aynı zamanda farklı sanat sahnelerini İstanbul’da buluşturan ve bu karşılaşmalar üzerinden iki yönlü bir sanat dolaşımı yaratan bir platform.

YAZAR

Instagram’da paylaş

Bu cihazda doğrudan dosya paylaşımı açılamadı. Hazır görseli kaydedip Instagram’da paylaşabilirsin.

Görsel hazırlanıyor…

Görseli Instagram story’ne ekle. Habere tıklanabilmesi için kopyaladığın adresi Instagram’ın Bağlantı çıkartmasına yapıştır.