Filmekimi her sonbahar, yılın büyük festivallerinden İstanbul’a taşan filmlerle küçük bir ortak hafıza kuruyor. Bu yıl programda Cannes’dan Venedik’e uzanan 43 film var. İlk bakışta dikkat çeken ise programın yönetmenleri: Uzun zamandır takip edilen isimler, bu kez başka hikâyelerin ve başka coğrafyaların peşine düşüyor.
Filmlerin çoğu henüz izleyiciyle buluşmadığı için burada bir “en iyiler” listesi yapmak mümkün değil. Daha çok, hikâyesiyle merak uyandıran, arkasındaki yönetmen nedeniyle radarımıza giren ve festival sonrasında üzerine konuşulacak gibi duran filmlere bakıyoruz.
LOOK BACK/ Hirokazu Kore-eda
Tatsuki Fujimoto’nun 2021’de yayımlanan tek ciltlik mangası Look Back, önce 2024’te animasyona, şimdi de canlı oyunculu bir filme dönüştü. Bu kez hikâyenin başında ise Hirokazu Kore-eda var. Fujimoto’nun içsel monologlarla kurduğu dünyayı diyaloglara ve gündelik davranışlara taşıyan yönetmen, hikâyeyi gerçek bir coğrafyanın içine de yerleştirmiş: Çekimler Fujimoto’nun memleketi, kuzey Japonya’daki Nikaho’da yapılmış.
Manga çizme tutkusu sayesinde yolları kesişen Fujino ve Kyomoto’nun hikâyesi, iki genç kız arasındaki arkadaşlığın yaratma isteğiyle nasıl birbirine dolandığına bakıyor. Bir hikâyenin başka bir hikâyeye, bir çizginin başka bir çizgiye dönüşmesi gibi, Look Back‘in kendisi de yıllar içinde biçim değiştirerek yoluna devam ediyor. Film Venedik yarışmasından dört ödülle döndü.
FJORD/ Cristian Mungiu
Cristian Mungiu’nun sinemasında ahlaki kararların pek de rahat verilemediği anlara yabancı değiliz. 4 Ay, 3 Hafta ve 2 Gün‘den (2007) bu yana yönetmenin filmlerinde bireyin, içinde bulunduğu topluluğun baskısıyla ne kadar baş başa kalabileceği sorusu farklı biçimlerde karşımıza çıkıyor.
Fjord bu kez Romanya’dan çıkıp Norveç’e gidiyor. Gerçek olaylardan esinlenen hikâye, Norveç’e göç etmiş Rumen bir çiftin kızlarının bedenindeki morlukların fark edilmesiyle başlıyor. Ardından aile, köy ve polis aynı hikâyenin farklı taraflarına dönüşüyor. Çocuğun korunması, ebeveynlik biçimleri, kültürel farklar ve önyargılar birbirinden ayrı meseleler olmaktan çıkıyor.
Mungiu’nun filmi Cannes’dan Altın Palmiye’nin yanı sıra FIPRESCI ve Ekümenik Jüri ödülleriyle döndü.
A LONG WINTER (Uzun Bir Kış) / Andrew Haigh
Colm Tóibín’in bir öyküsünü sinemaya uyarlayan Andrew Haigh, hikâyeyi Pireneler’den 1951 Colorado’suna taşıyor. İlginç olan, Haigh’in bu öyküyü ilk kez yaklaşık yirmi yıl önce, henüz ilk uzun metrajını çekmeden okumuş olması. Greek Pete‘i 2009’da çektiğini düşünürsek, A Long Winter’ın yönetmenin zihninde epey uzun bir yolculuk yaptığını söylemek mümkün.
İlk kar fırtınasında annenin ortadan kaybolmasıyla evin içinde bir boşluk açılıyor. Film ise asıl olarak o boşluğun sonrasında kalanlara bakıyor: Genç bir adam, babası ve yıllarca yerinden kıpırdamayan bir kayıp duygusu. Dağların ve karın çevrelediği bu küçük dünya, büyük bir olaydan çok onun ardından geçen uzun ve sessiz zamana odaklanıyor.
FATHERLAND (Ata Yurdu) / Paweł Pawlikowski
1949 yazı. Thomas Mann, Nazi dönemini ülke dışında geçirdikten sonra Almanya’ya dönüyor. Yolculuk Frankfurt’la sınırlı değil; Sovyet kontrolündeki Weimar da rotada. Yanında ise kızı Erika var.
Paweł Pawlikowski’nin filmi tam olarak bu yolculuğun peşinden gidiyor. Bir yanda parçalanmış bir ülkeye dönüş, diğer yanda geçmişle hesaplaşmaya çalışan bir yazar; bütün bunların arasında da baba-kız ilişkisi. Pawlikowski’nin siyah-beyaz dünyası bu hikâyeye zaten başlı başına bir mesafe duygusu katıyor. Film Cannes’da En İyi Yönetmen ödülünü aldı ve Polonya’nın Oscar adayı olarak seçildi.
PARALLEL TALES (Kesişen Hayatlar) / Asghar Farhadi
Bir apartmanın karşı penceresinden başlayan bir bakışın nereye kadar gidebileceğini Kieślowski’nin Aşk Üzerine Kısa Bir Film‘inden biliyoruz. Asghar Farhadi’nin yeni filmi de bu hikâyeden yola çıkıyor; üstelik Zbigniew Preisner’in Kieślowski filmi için yazdığı müzikler burada da filmin bir parçası.
Ama Farhadi’nin dünyasında bakışın yönü biraz değişiyor. Romanı üzerinde çalışan Sylvie çevresindeki insanları gözlemlemeye başlıyor ve genç Adam’ı yardımcısı olarak yanına alıyor. Bir süre sonra gözlem ile kurmaca, yazar ile karakter arasındaki sınırlar birbirine karışıyor. Farhadi’nin insanlar arasındaki gerilimleri izleyen sinemasında, bu kez işin içine yazarlık ve hikâye kurma meselesi de giriyor.
Parallel Tales aynı zamanda Farhadi’nin İran dışında çektiği üçüncü film. Geçmiş(2013) Fransa’da, Herkes Biliyor(2018) İspanya’da çekilmişti.
ALL OF A SUDDEN (Birdenbire) / Ryûsuke Hamaguchi
Bir bakım evinin yöneticisi ile ölümcül bir hastalığı olan Japon bir oyun yazarı, Paris’te tesadüfen karşılaşıyor. Başlangıçta sıradan görünen bu karşılaşma zamanla bir dostluğa dönüşüyor. Birdenbire de tam bu yakınlığın içinde dolaşıyor: yaşam, ölüm, şefkat ve iki yabancının birbirini gerçekten dinlemeye başlaması.
Ryûsuke Hamaguchi’nin sinemasında konuşmalar hiçbir zaman yalnızca konuşma olarak kalmıyor. Karakterlerin birbirini dinlemesi, susması, aynı cümleye tekrar tekrar dönmesi hikâyenin kendisine dönüşebiliyor. Yönetmenin oyuncularla yaptığı uzun metin provaları da bu yüzden önemli. Burada da filmin ağırlığı biraz bu karşılaşmanın kendisinde.
Virginie Efira ve Tao Okamoto, Cannes’da En İyi Kadın Oyuncu ödülünü paylaştı. Film ayrıca Japonya’nın Oscar adayı olarak seçildi.
EVERYTIME (Her Defa) / Sandra Wollner
Yas filmlerinde hikâye çoğu zaman kaybın kendisinin etrafında kurulur. Everytime ise biraz daha sonrasına bakıyor. Trajik bir kazanın ardından bir anne, kızı ve ergenlik çağındaki oğlu, yarım kalan tatillerini sürdürmek üzere Kanarya Adaları’na gidiyor. Tatil devam ettikçe geçmiş ile bugün arasındaki mesafe de giderek kapanıyor.
Anılar, suçluluk, affetme ihtiyacı ve aile içindeki sessizlik burada ayrı ayrı başlıklar gibi durmuyor; hepsi aynı yolculuğun içinde birbirine karışıyor. Filmin Cannes’da Belirli Bir Bakış bölümünde En İyi Film, Saraybosna Film Festivali’nde ise En İyi Film ödülünü alması da dikkat çekici. Everytime aynı zamanda Almanya’nın Oscar adayı.
NAZA/ Yuval Abraham, Rachel Szor
NAZA, daha vizyona girmeden etrafında tartışma yaratmış filmlerden. Yönetmenler Yuval Abraham ve Rachel Szor, Filistin’deki yerinden edilme ve yıkımı belgeleyen, Oscar ödüllü No Other Land / Gidecek Yer Yok‘un da yönetmenleri.
Bu kez kamera Gazze’deki Filistinli sivillerin öldürülmesinin arkasındaki sistemi araştırmak üzere İsrailli askerlerle yapılan görüşmelere dönüyor. Üç yıl boyunca çoğu istihbarat personeli olan 24 İsrailli askerle yapılan görüşmeler; hedef seçimi, gözetleme ve saldırılardaki rolleri üzerine kuruluyor.
NAZA, Venedik Film Festivali’nde Özel Jüri Ödülü’nü aldı. Festival sonrasında İsrail’de sert bir siyasi tartışmanın da odağına yerleşti. Dolayısıyla filmi yalnızca anlattığı hikâyeyle değil, gösterildiği anda etrafında oluşan tartışmayla birlikte düşünmek kaçınılmaz oluyor.
Tarihler ve Biletler
Filmekimi bu yıl İstanbul’da 9-18 Ekim tarihleri arasında Atlas 1948, City’s CineWAM Nişantaşı, Kadıköy Sineması ve Paribu Art’ta.
Program 15-18 Ekim’de Ankara’ya, 22-25 Ekim’de ise İzmir ve Mersin’e taşınacak.
Lale Kart üyeleri için ön satışın ardından biletler 2 Ekim Cuma günü saat 10.30’da genel satışa açılıyor. Seanslara, salonlara ve programın tamamına Filmekimi’nin web sitesinden ulaşabilirsiniz.
SANAT OKUR’DA AYRICAFilmekimi Programı Açıklandı!İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) tarafından düzenlenen Filmekimi’nin programı açıklandı. Yılın merakla beklenen filmlerini sinemaseverlerle buluşturan Filmekimi’nin bu yılki programında Cannes Film Festivali’nde Altın Palmiye’yi kazanan…Yazıyı oku 
