Atölye Söyleşilerinin yirmi üçüncü konuğu, ifadesiz, post-figüratif bir nevi defigürasyon portreleriyle tanıdığımız ressam Deniz Pelister.
Deniz Pelister, resimlerinde, izleyiciyi kendi iç dünyasına tanıklık etmeye davet eder. Bazen bir anı, bazen gezdiği bir yer bazen de çektiği fotoğraflar resimlerinde içsel yansıma olarak karşımıza çıkar. Deniz, son dönem işlerinde, portreden biraz uzaklaşarak biriktirdiği anıları sıklıkla kullanır. İzleyiciyi forma ve duyguya odaklanmaya çağırır.
Kendinden bahseder misin?
1990 yılında Almanya’nın Hamburg kentinde doğdum ve 20 yaşıma kadar orada yaşadım. Yaklaşık 8–9 yıldır tüm enerjimi ve zamanımı resme adıyorum. Sanat yolculuğum portrelerle başladı; uzun bir süre yalnızca portre çalıştım. Zamanla seyahatlerimden ve gördüğüm yerlerden ilham almaya başladım ve bu süreç çalışmalarımı farklı bir yöne taşıdı. Kendi çektiğim fotoğrafları tuvale aktarmaya başladım ve üretimlerim büyük ölçüde bu doğrultuda ilerliyor. Uzun zamandır portre çizdiğimi söyleyemem. Akademik bir sanat eğitimi almadım; resim yapmayı tamamen kendi kendime öğreniyorum.
Şu anda çalıştığın mekânın atölyen haline gelme süreci nasıl şekillendi? Bu atölyede ne zamandır üretim yapıyorsun?
Şu anda çalıştığım atölyeye gelme süreci aslında biraz ihtiyaçtan doğdu. Üç yaşında bir kızım var. Eski evimizde yaşarken, hamileyken, atölye olarak kullandığım odayı çocuk odasına çevirmiştik. Bu yüzden yaklaşık üç buçuk yıl boyunca evin farklı alanlarını geçici birer atölye gibi kullanmak zorunda kaldım; bazen mutfakta, bazen salonda çalışıyordum. Bu durum zamanla hem üretim sürecimi hem de gündelik hayatı oldukça zorlaştırmaya başlamıştı. Sonunda bir arkadaşımla birlikte ortak bir atölye tutmaya karar verdik. Şu anki atölyem oldukça yeni; yaklaşık bir ay önce taşındım. Ancak yerleşir yerleşmez hemen çalışmaya başladım. Uzun bir aradan sonra kendime ait bir üretim alanına sahip olmak benim için hem çok motive edici hem de yeniden odaklanmamı sağlayan bir deneyim oldu
Üretmek dışında atölye senin için ne ifade ediyor?
Benim için atölye sadece üretim yaptığım bir yer değil, aynı zamanda kendime dönebildiğim bir alan. Günlük hayatım oldukça yoğun; hem aile hem de iş sorumlulukları iç içe geçebiliyor. Bu yüzden üretim alanının evden ayrı olması bana büyük bir rahatlık sağlıyor. Evde çalıştığım zamanlarda aynı anda hem anne hem de sanatçı olmaya çalışıyordum ve bu iki rol çoğu zaman birbirine karışıyordu. Atölyede ise zihinsel olarak daha farklı bir yere geçebiliyorum. Oraya girdiğimde kendimle ve yaptığım işle baş başa kalabiliyorum. Bu da hem üretim sürecimi daha odaklı hale getiriyor hem de bana bir tür nefes alma alanı sunuyor. Atölye benim için aynı zamanda düşünmek, yavaşlamak ve yeniden ilham bulmak için de önemli bir yer.
Bu atölye bir canlı, bir koku ve bir ses olsaydı neler olurdu?
Bir koku olsaydı kesinlikle boya kokusu olurdu, çünkü içeri girdiğim anda üretmeye başladığımı hissettiriyor. Bir ses olsaydı yanan mumun hafif cızırtısı olurdu; atölyedeki sakinliği ve ritüellerimi hatırlatıyor. Bir canlı olsaydı balık olurdu; sessizliği ve akışta kalmayı hatırlatan (bir balık burcu olarak) 🙂
Bir sanatçı atölyesini sadece üretim yeri olmaktan çıkartan unsurlar nedir?
Benim için atölye, gündelik hayatın temposundan uzaklaşıp kendimle baş başa kalabildiğim bir alan. Orada sadece resim üretmiyorum; gördüklerimi, çektiğim fotoğrafları ve seyahatlerimde biriken izleri yeniden düşünüyorum. Bu yüzden atölye benim için sadece üretim değil, aynı zamanda düşünme ve ilham bulma ve dinlenme alanım.
Atölyenin görünmeyen, ama senin için en önemli malzemesi nedir?
Benim için atölyenin görünmeyen ama en önemli malzemesi sessizlik. Sessizlikle birlikte etrafımdaki bazı küçük objeler de bana eşlik ediyor: çocukluk fotoğraflarım, eski oyuncaklar ve kızımın fotoğrafı. Bazen sadece onlara bakmak bile beni sakinleştiriyor ve düşüncelerimi toparlamama yardımcı oluyor.
Atölyede mumların da ayrı bir yeri var. Neredeyse her köşede mumlarım var ve sabah geldiğimde yaptığım ilk şey onları yakmak oluyor. Ayrıca her hafta kendime taze laleler alıyorum. Bu küçük ritüeller atölyenin atmosferini kuruyor ve beni üretime hazırlıyor.
Atölyeler gizli alanlar mıdır? Ziyaretler esnasında seni rahatsız eden durumlar oluyor mu? Nedir onlar?
Beni rahatsız eden pek bir şey olmuyor. Aksine, üretim sürecimi ve öğrendiğim şeyleri paylaşmayı seviyorum. Bildiklerimi başkalarıyla paylaşmak benim için keyifli bir şey. Atölyemi bu yüzden mümkün olduğunca açık bir alan olarak görüyorum.
Tabii ki her üretim alanında olduğu gibi kendi sınırlarım da var. Ama genel olarak atölyeyi hem bana ait bir çalışma alanı hem de zaman zaman paylaşılabilen, insanlara açık bir mekân olarak düşünüyorum.
Atölyeni bir günlüğüne bir sanatçıya verseydin eğer o isim kim olurdu?
Atölyemi tek bir kişiye vermek yerine, üretmek isteyen herkese açık bir alan haline getirmek isterim.
Son olarak atölyende bir günün nasıl geçiyor?
Atölyemde bir gün genellikle ritüellerle başlıyor: Kahvem demleniyor, mumlarımı yakıyorum ve müzik açıyorum. Bir süre oturup dinleniyor, çektiğim fotoğraflara ve notlarıma bakıyorum. Her gelişimde en az üç-dört saatimi resim yapmaya ayırıyorum; genellikle yağlı boya çalışıyorum. Bu süreç hem üretim hem de kendime dönme zamanı olarak geçiyor.
