2024-2025 yaz sezonunda pek çok bağımsız/ödeneksiz tiyatrolar perde kapattı. Bu süreçte bazıları kısa bir mola verdi, yeni oyunların hazırlığına girişti bazıları da az gösterimle seyirciyle buluşmaya devam etti. Yılın son çeyreğinin başında, kimi tiyatrolar sahne perdelerini aralarken kimisi de perdelerini açmaya başladı. Tam da bu günlerde, 2026 öncesi, sezonu değerlendirmenin tam zamanı…
Bizler, seyirci olarak oyun öncesi sahneye gelir, fuayede birkaç dakika vakit geçirir ve oyunun başlamasına yakın koltuklarda yerimizi alırız. Oysa bir tiyatronun, görünenden öte karmaşık bir işletme yapısına sahip olduğunu, her eserin disiplinlerarası bir düşünce ile üretim sürecine ihtiyaç duyduğunu, sahne perdesinin açılmasından itibaren eser için yeni bir serüvenin başladığını umursamayız ya da göz ardı ederiz. Unutmamak gerekir; seyirci, sahnede bir oyun olmadan tiyatro deneyimi yaşayamaz. Tiyatro, oyun ile seyircinin karşılıklı varlığı üzerine kuruludur. Buradan doğan fikirle hem seyircinin ilgisini çekecek hem de özel tiyatroların emeğini vurgulayacak bir söyleşi serisine başlamayı uygun gördüm.
“Bir Sezonun Ardından” söyleşi serisinde, özel tiyatro yöneticileriyle bir araya gelerek 2024-2025 sezonunun öne çıkan yapımlarını, yaratıcı süreçlerini, yönetimsel zorluklarını, sahne arkası deneyimlerini ve seyirci ile ilişkilerine dair değerlendirme yapmak ve önümüzdeki 2025-2026 sezonuna deneyimler taşımak amaçlandı.
Bir Sezonun Ardından söyleşi serisinin konuğu olan Baba Sahne ekibini bir arada tutan motivasyonunu, yeni sezona dair heyecanlarını ve sahne önünde-arkasında yaşananları Baba Sahne‘nin Tiyatro Müdürü Hasan Karakurt aktardı.
“Tabi ki en büyük gider kalemimiz vergiler. Her biletin yarısını vergi olarak devlete veriyoruz neredeyse.”
Hasan Karakurt
Geçtiğimiz tiyatro sezonu Baba Sahne için nasıl geçti? Sanatsal, teknik ve yönetimsel açıdan eleştirel yaklaşılan noktalar var mı?
2024-2025 Sezonu sonunda Baba Sahne’nin yeni oyunu Nokta’nın prömiyerini gerçekleştirdik. Sezon sonu olmasına rağmen seyircinin oyuna ve tiyatroya rağbet etmesi bizi oldukça sevindirdi ve sezon içinde yaşanan toplumsal olayların etkisinin bir nebze de olsa azaltılmasında etkili oldu. Sezon içerisinde toplumu yakından ilgilendiren bir çok olay dolayısı ile sahnemizde de fazlasıyla hissedildi. Tiyatro toplumun aynasıdır, Shakespeare’in de dediği gibi. Kar tatilleri, deprem, Bolu faciası, Siyasi tutuklamalar, ekonomik durum sezonda bizim etkileyen en büyük toplumsal olaylar oldu ve uzun süreye yayılması sahneleme zorlukları yaşattı konuk ekiplerimiz için. Bu olumsuzluklar oyunlarımızın şehir dışı turnelerini de etkiledi maalesef. Kısacası zor bir sezondu.
Baba Sahne bütçe, teknik/altyapı ve zaman gibi kısıtlamalarla nasıl başa çıktı ve bunlardan nasıl etkilendi?
Çok çalışarak. Gerçekten verilebilecek tek cevap bu. Sezon başında ışık sistemimizi yeniledik ve bu bize mali açıdan yük getirdi. Sahnemizde her gün bir oyun vardı. Uygun olan her gün turnelere çıktık. Tüm ekip arkadaşlarımız insanüstü bir performans sergilediler. Bütçemizin üstündeki yükü bir nebze olsun hafifletebildik. Tabii ki en büyük gider kalemimiz vergiler. Her biletin yarısını vergi olarak devlete veriyoruz neredeyse. Bu yükleri sadece çok çalışarak hafifletebiliyoruz.
Geçtiğimiz sezonun en zorlayıcı prodüksiyonu hangi oyun oldu?
Tek oyunumuzun prodüksiyonu gerçekleştirdik. Nokta. Uzun soluklu bir proje oldu. İçimize sinen ve derdimizi seyirciye Baba Sahne çizgisi ile aktarma amacımız bu sürecin uzun olmasının sebebi. 8 aylık bir süreç sürecin 6 ayı sadece masa başında geçti. Metni defalarca yeniden düzenledik. İstediğimiz gibi bir proje ortaya çıkınca aksiyon almaya başladık. Özge Arslan’ın yazdığı yönettiği ve müziklerini yaptığı, Özgür Masur’un kostümlerini tasarladığı, Kerem Çetinel’in sahne ve ışık tasarımını yaptığı keyifli ve güzel bir proje oldu. Bizi zorlayan en büyük etken içimize sinen bir proje olması için gösterdiğimiz çabaydı.
Teknik tasarımlar göz önüne alındığında hangi oyunlar dikkat çekti?
Dekor, kostüm, ışık, reji gibi tiyatronun tüm bileşenlerinin bir arada ustalıkla kullanıldığı oyunlar seyirci tarafında beğeniyle karşılanıyor. 600 oyundur kapalı gişe oynayan oyunumuz Bir Baba Hamlet en çok rağbet gören oyun halen.
Bütünsel değerlendirildiğinde; ekibi etkileyen oyun hangisi oldu?
Bir Baba Hamlet. Hem sahneleme sıklığı hem de seyirci rağbeti oldukça keyifli bir süreç haline getiriyor oyunumuzu.
Geçtiğimiz sezon, Baba Sahne ekibini -yönetimi, teknik ekibi ve sanatçıları- bir arada tutan işbirliği ortamı nasıldı? Üretim için ortak motivasyon kaynağını ne idi?
Yaptığımız işe gösterilen özen diyebilirim. Genel Sanat Yönetmenimiz Şevket Çoruh’un mükemmelliyetçi yapısı süreci başından sonuna güvenli ve kaliteli bir hale getiriyor. En üst kademeden en alt kademeye kadar herkeste bu güven var. Ortaya çıkardığımız işin seyirci karşısında mahcubiyet yaratmayacağı bir projeye evrildiğini görmek projeye ve sahneye olan tutkumuzu ve motivasyonumuzu hep üst düzeyde tutmaktadır.
Baba Sahne’nin seyirci ile arasındaki bağ değerlendirildiğinde; geçtiğimiz sezon seyirci-tiyatro ilişkisi üzerine gözlemler nelerdir?
Seyircinin bağını iki başlıkta ele alabiliriz. Birincisi Baba sahne bilet satışlarını kendi sitesinden yapmaktadır. www.babasahne.com Bilet satış siteleri ile sadece turnelerde çalışmaktayız. Seyirci bilet almak için sahnemizin sitesine girip sahnemizde sahnelenen oyunlardan birini seçip bilet alabiliyor. Bazı seyircilerimiz gişemize gelip, broşürleri inceleyip, elden bilet almayı tercih ediyorlar. Günümüz dünyasında mobilize olmanın getirdiklerinden birisi de tek bir siteden her şeye ulaşmanın kolaylığı. Farklı bir siteye girip siteye özel işlem yapmak bile insanlara zor gelmeye başladı. Buna rağmen sahnemizin sitesine girip özel bir an ayırıp biletlerini rahatlıkla alabiliyorlar.
İkincisi ise sosyal medya üzerinden yapılan geri dönüşler. Seyircimizin bizim bu çabalarımızı takdir etmesi emeklerimizin boşa gitmediğinin ve seyircimiz ile aramızda olan bağın ne kadar sıkı olduğunun göstergesidir diye düşünüyoruz.
Baba Sahne’de gelecek sezonda, sahne arkasında -teknik ve yönetimsel- olarak neyin farklı olmasını istersiniz?
Spesifik olarak farklı bir kaleme ihtiyacımız olmadığını düşünüyorum. Aklımızda olan yeni oyun projelerini hayata geçirmeyi amaçlıyoruz.
Baba Sahne’nin 2025-2026 sezonunda izleyiciyi neler bekliyor? Yeni sezondan beklentiniz nedir?
Yeni sezon oldukça zorlu geçeceğe benziyor. Toplumumuzun içinde bulunduğu ekonomik ve siyasal sıkıntıların ilk yansıyacağı yer her zaman olduğu gibi sanat olacaktır. Alım gücü düşen seyircinin mecburen ilk vazgeçeceği ihtiyaç tiyatro olacaktır. Baba sahne olarak bu sıkıntılı süreci yine tiyatro ile aşmayı planlıyoruz. Çıkaracağımız yeni oyunlar ile seyircinin içinde bulunduğu duruma ayna olmayı planlıyoruz.
