Atölye Söyleşileri serisinin on üçüncü konuğu illüstratör, heykeltraş, enstalasyon ve performans sanatçısı Serkan Aka.
Serkan Aka, illüstrasyondan performansa, heykelden enstalasyona uzanan geniş yelpazede üretir. Düşünsel gücü yüksek olan sanatçı, gündelik nesneler ve buluntu malzemelerle dikkate ve dinlemeye değer işler ortaya koyar. Aka‘nın üretim çeşitliliği, rastlantıya ve dönüşüme açık olma hali mecralararası ilişkilenme potansiyelini de ortaya çıkarır. Bu durum bazen performans üreticileriyle çalışması bazen de bir müzik grubunun parçasına dönüşmesi olarak karşımıza çıkabilir.
Serkan Aka‘nın atölyesi için “sonsuz olasılıkların merkezi” şeklinde tanımlama yapılabilir.
Kendinden bahseder misin?
Gündelik nesnelerle ve buluntu malzemelerle çalışıyorum. Genellikle çevremdeki şeylerle meşgulken fark ettiğim hareketlerin, seslerin peşinden gidiyorum; sonra onların peşinden giderken başka şeyler oluyor. Bakmak, dikkat etmek, dinlemek —sanırım en çok kullandığım araçlar bunlar. İşlerimi yaparken elimdeki malzemelerin sınırları oldukça belirleyici; çoğu zaman seçimlerimi onlar yönlendiriyor. Süreç içinde başıma gelenlerle üretiyorum diyebilirim. Rastlantılar hem üretim pratiğimin hem de işlerimin son halinin önemli bir parçası.
İllüstrasyon, heykel, enstalasyon ve performans gibi farklı alanlarda çalışıyorum. Bu alanlar arasında birbirini besleyen geçişler de oluyor, bir heykel bazen bir enstrümana, bir performans aracına dönüşebiliyor ya da tam tersi.
Şu anda çalıştığın mekânın atölyen haline gelme süreci nasıl şekillendi? Bu atölyede ne zamandır üretim yapıyorsun?
2018’den beri bu mekandayım. Başta oldukça kötü haldeydi, tadilatlar epey sürdü. Ancak 2019’da kullanmaya başladım. Bir avlu içinde müstakil bir yapı. Mekân, benden önce müzik stüdyosu, ondan önce demirci atölyesi, ondan önce marangozhaneymiş ve ilk yapıldığında da naylon poşet üretilen bir yermiş. Arazi boşken de bataklıkmış, etraftaki suyu toplayan çukurda bir yer. Hala da benzer sorunlar yaşanabiliyor.
Atölyem yıllar içinde epey değişti, biriktirdiğim malzemeler ve ürettiğim işler için oluşturduğum depolama alanları; farklı materyallerle çalışabilmek için gereken çeşitli aletler ve tezgahlarla dolu bir atölyeye dönüştü.
Üretmek dışında atölye senin için ne ifade ediyor?
Şimdiye kadar çok farklı atölyelerde çalıştım ama özellikle şu anki atölyemi düşününce burası benim tam anlamıyla yalnız kalabildiğim bir yer; izlenme ihtimali olmadan, şeylerle baş başa kalabilmek, saçmalamanın hiç sorun olmaması, kimseyi rahatsız etmeden denemeler yapabilmek benim için çok değerli.
Ama aynı zamanda en rahat sosyalleşebildiğim yer de burası. Hem kapı komşularımın, hem de başka arkadaşlarımın uğradığı, birlikte vakit geçirdiğimiz bir alan.
Bu atölye bir canlı, bir koku ve bir ses olsaydı neler olurdu?
Ben orada kendimi, dev bir çitlembiğin kökleri arasındaki nemli bir mağarada gibi hissediyorum (dev çitlembik gerçek bu arada). Bu atölye bir canlı olsaydı yosun, bir koku olsaydı rutubet kokusu olurdu. Ses konusunda ise emin değilim, belki bir makine gıcırtısı.
Bir sanatçı atölyesini sadece üretim yeri olmaktan çıkartan unsurlar nedir?
Boş boş durulan zamanlar, biriktirdiğin nesneleri düzenlemek, yeni malzemeler bulup nereye koyacağını bulmaya çalışmak, bozulan bir şeyi tamir etmek, dinlemek, aletlerin bakımını yapmak, çalışma alanlarını organize etmek, birinin ziyarete gelmesi ve işlere bakıp yorum yapması, enstrümanları çalması gibi bir sürü şey de üretime dahil bence. Atölye benim için tüm bunların olabildiği bir alan.
Ara sıra yaptığımız arkadaş buluşmalarında ise sadece muhabbet alanı oluyor, iyi de oluyor.
Atölyenin görünmeyen ama senin için en önemli malzemesi nedir?
Bir sürü ihtimale açık olması. Hem konumu, hem yapısı sebebiyle çok çeşitli işlerle uğraşabildiğim ve bunları paylaşabildiğim bir yer.
Atölyeler gizli alanlar mıdır? Ziyaretler esnasında seni rahatsız eden durumlar oluyor mu? Nedir onlar?
Benim için çok özel bir alan ama gizli değil. Planlı olduğu sürece ziyaret seviyorum, ürecimi paylaşmaktan da keyif alıyorum. Bakışlarına güvendiğim arkadaşlarımın yaptığım işler üzerine fikirlerini duymak epey önemli. Yaptığım enstrümanları müzisyen arkadaşlarımın gelip denemeleri, beraber düşünmek işlerimde çok etkili. Ayrıca atölyede başkalarıyla beraber yaptığım üretimler de oluyor. Komşularım (Çıplak Ayaklar Dans stüdyosu) ile olan dirsek temasından doğan işler var, Tophane Noise Band gibi kolektif üretimlerin içindeyim. Dolayısıyla atölye böyle şeyler için de ara sıra ortak alana dönüşebiliyor.
Atölyeni bir günlüğüne bir sanatçıya verseydin eğer o isim kim olurdu?
Billy Martin. Atölyede yaptığım ses düzenekleriyle yapabileceği deneyleri merak ediyorum.
Son olarak atölyende bir günün nasıl geçiyor?
Sabah erken atölyede olmayı seviyorum. En sakin saatlerim bunlar oluyor, kolay işlerle başlamaya özen gösteriyorum. Çalışmaya başladığımda yemek hariç pek ara vermiyorum. Aynı anda birkaç iş birden yapıyor oluyorum. Atölyede her zaman bir sürü deney düzeneği aşamasında yarım işler var, birinden diğerine mekik dokuyarak geçiyor günlerim. Biri bir yerde takılırsa diğerine geçiyorum, o sırada aklıma yeni şeyler gelirse onlara girişiyorum. Arada kapı çalarsa ya da ben avluya çıkarsam birilerini görmek bana iyi geliyor. En zorlandığım ya da tam tersine bir işi tamamlayıp rahatladığım anlarda, atölyeyi topluyorum. Atölyem çok çeşitli malzeme ve aletle dolu olduğu için kolayca dağılabiliyor; zamanında toplamazsam içinden çıkılmaz yığınlar oluşuyor. Bu yüzden akşam-gece çıkmadan ortalığı kabaca da olsa toplu bırakmaya gayret ediyorum.
Bir de atölyem çok bakım isteyen bir yer. Ya çatı akar, ya su sızar, bazen duman basar. Hiçbirini tam anlamıyla çözemedim. 🙂 Her gün mutlaka bir yerine bakım yapıyorum.
