SAHA’nın sanatçı, küratör ve yazarlar için bir araştırma, etkileşim ve üretim programı olarak tasarladığı SAHA Studio 11. Dönem Sonu Buluşması 17 – 20 Haziran 2026 tarihleri arasında gerçekleşecek.
SAHA’nın mekân ve üretim desteği verdiği, altı aylık SAHA Studio programı farklı disiplinden sanatçıları açık çağrı ile seçerek bir araya getirmeye devam ediyor.
SAHA Studio 11. Dönem ön jüride Özgür Demirci, Gülşah Mursaloğlu, Onur Gökmen, Ali Miharbi, Evrim Kavcar, Merve Kılıçer ve Kıymet Daştan kurarken Seçici ve Danışman Kurul’da sanatçı Gözde İlkin, bağımsız küratör Merve Elveren ve Serra Yentürk görev alıyor.
Jürinin İstanbul, Düzce, Ankara ve Tekirdağ illerinden belirlediği beş sanatçı; Elif Öner, Furkan Öztekin, Zeynep Gürler, Yekateryna Grygorenko ve Eda Gecikmez oldu. Sanatçılar altı aylık süreçte SAHA Küratöryel Program davetlileriyle bir araya gelerek yeni profesyonel ilişkiler kurma imkânı buldu.
SAHA’da 11. Dönem Sonu Buluşması
Sanatçılar, 17 – 20 Haziran 2026 tarihleri arasında, üretim süreçlerini ve çıktılarını ziyaretçilerle paylaşırken; SAHA Studio ise dört gün boyunca turlara, performatif sunuma ve sanatçı konuşmalarına ev sahipliği yapacak.
Program
17 Haziran, Çarşamba
12.00 – 13.00: Sanatçılar ile Basın Buluşması
15.00 – 19.00: Genel ziyaretler
18.00 – 19.00: Performatif Sunum | Furkan Öztekin
18 Haziran, Perşembe
12.00 – 19.00: Genel ziyaretler
14.00 – 15.00: Sanatçılar ile tur
18.00 – 19.00: Konuşma | Zeynep Gürler & Esra Ece Kuleci
19 Haziran, Cuma
12.00 – 19.00: Genel ziyaretler
14.00 – 15.00: Sanatçılar ile tur
18.00 – 19.00: Konuşma | Elif Öner & Zehra Begüm Kışla
20 Haziran, Cumartesi
12.00 – 19.00: Genel ziyaretler
16.00 – 17.00: Konuşma | Eda Gecikmez & Aslıhan Demirtaş
18.00 – 19.00: Konuşma | Yekateryna Grygorenko & Nergis Abıyeva
Bu söyleşi, SAHA Studio 11. Dönem Buluşmasına (Ocak-Haziran 2026) seçilen sanatçıları yakından tanımak için sanat pratiklerine, altı aylık Studio dönemindeki üretim süreçlerine ve bu süreçteki çıktılarına odaklanıyor.
SAHA Studio’da altı ay nasıl geçti? Ortaya ne türden bir iş çıktı?
Elif Öner: Benim için birçok açıdan oldukça verimli bir süreç oldu. SAHA Studio’da geçirdiğim süre boyunca yoğunlaştığım temel meseleler etrafında kesintisiz bir araştırma ve üretim ortamı buldum. Atölyenin fiziksel koşulları, malzemelere erişim imkânı ve İMÇ’nin bulunduğu konum, üzerinde çalıştığım proje açısından oldukça elverişliydi.
Bu süreçte bir video çalışması ürettim ve bu çalışmanın etrafında konumlanan, farklı malzemelerden yapılmış gölge kuklaları geliştirdim. Video çalışmasının ses tasarımını ise Aslı Kobaner ile birlikte gerçekleştirdik. Bunun yanı sıra, stüdyodaki diğer sanatçılarla kurduğum diyaloglar ve karşılıklı fikir alışverişleri üretim sürecimi önemli ölçüde besledi.
Burada geliştirdiğim çalışma, geleneksel Türk gölge tiyatrosunun estetiğini merkezine alan bir yerleştirme ve araştırma sürecini kapsıyor. SAHA Studio’ya başlamadan önce gölge kuklası (tasvir) yapımı üzerine dersler almaya başlamıştım, bu eğitimlere süreç boyunca devam ettim. Kukla yapımı ve oynatımı, uzun yıllara yayılan, farklı tekniklerin denenmesine olanak tanıyan çok katmanlı bir alan. Bu nedenle araştırmamın ve üretimimin hala aynı şekilde devam ettiğini söyleyebilirim.
Bunların yanı sıra resim üretmeye devam ettim ve daha önce deneyimlemediğim bir alan olan seramikle çalışmaya başladım. Farklı üretim biçimlerini bir araya getirme imkanı bulduğum bu süreç, benim için yoğun, araştırmaya açık ve oldukça besleyici bir çalışma dönemi oldu.
Furkan Öztekin: Dolu dizgin geçti diyebilirim. Altı ay boyunca stüdyo arkadaşlarımla yan yana üreterek, yeri geldiğinde tüketerek, aynı sofralarda buluşup muhabbet ederek vakit geçirdik. Paslaşmalarımız devam ederken her birimiz SAHA Studio’nun 11. döneminde yürüttüğümüz bireysel projelere odaklandık.
Ben de 2019 yılından bu yana sürdürdüğüm ve 2021’de kaybettiğimiz aktivist sanatçı Ceyhan Fırat’ın arşivine dayanan Nüks isimli proje üzerinde çalıştım. Aklımda ilk olarak arşivi geçmişi muhafaza eden bir belgeleme sistemi olmaktan çıkarmak vardı. Geri dönen, yeniden beliren ve her karşılaşmada yeni anlamlar üreten canlı bir ifade alanı açmak istedim. Bu bağlamda arşivi; zaman içinde dönüşen, eksilen, çoğalan ve farklı yüzeylerde yeniden ortaya çıkan bir yapı olarak hayal ettim.
SAHA Studio’da İMÇ’deki duvar kâğıdı dükkânlarının rulo estetiğini ve Ceyhan Fırat’ın Bacak Böcek Oyunu adlı otobiyografik romanında gökyüzünü tarif etmek için kullandığı “pejmürde pembe” rengini bir araya getirdim. Su bazlı boyalar, tutkal, toz pigment, toprak, mürekkep ve kahve gibi çeşitli malzemelerle elde ettiğim renklerle boyadığım kâğıtlar, stüdyo süresince belgelenen görsel araştırmalarla birlikte yer aldı. Kolajlar, fotoğraflar, çizimler, müdahaleler ve Ceyhan Fırat’ın 1990–2021 yılları arasında kaleme aldığı şiirlerden oluşan Birlikte Rüzgâra Karşı Her Şeyden Konuşabilirdik (Ensemble, face au vent, tout deviendrait dicible) isimli yayın ise arşivde nükseden izleri takip ettiğim duraklara dönüştü.
Zeynep Gürler: SAHA Studio, uzun zamandır üzerinde çalıştığım araştırmaya odaklanabildiğim, biriken malzemelerle çalışmak için zaman bulduğum, yeni ilişkiler kurabildiğim bir dönem oldu. Son iki yıldır topladığım fotoğraf, video, ses kaydı ve notlardan oluşan geniş bir arşiv üzerinde çalıştım. Bu süreçte ilk kez bu malzemeleri bir bütün olarak görme, aralarındaki ilişkileri yeniden kurma ve araştırmanın yönünü daha net biçimde ortaya çıkarma fırsatı buldum.
Stüdyoda geçirdiğim zamanın önemli bir kısmı arşive yeniden bakmak ve saha çalışmalarını sürdürmekle geçti. Video kayıtlarını yeniden izledim, yeni yürüyüş rotaları oluşturdum ve bu yürüyüşler sırasında yeni kayıtlar aldım. Farklı zamanlarda üretilmiş görüntü, ses ve notlar arasında yeni ilişkiler ortaya çıkmaya başladı. Bu süreçte Tortu projesi etrafında şekillenen video yerleştirmesinin yapısı belirginleşti; fotoğraf, ses, çizim ve dokuma gibi farklı üretim biçimleri arasındaki bağlar da görünür hâle geldi.
Benim için ortaya çıkan şey, araştırmamın daha da derinleşmesi oldu. Bir sonuç olarak görmediğim video, fotoğraf, çizim ve dokuma çalışmalarımın oluşturduğu yerleştirmeyi araştırmamın farklı yönlerini görünür kılan parçalar olarak görüyorum. Efteni Gölü’nü, coğrafyanın farklı zamanlarının, hikâyelerinin ve yaşam biçimlerinin üst üste biriktiği bir tortu alanı olarak düşünmeye devam ediyorum.
Yekateryna Grygorenko: SAHA Studio’daki altı ayı, sadece ortaya çıkan nihai işler üzerinden değil, sürecin bizzat kendisi ve orada kurduğumuz kolektif yaşam pratiği üzerinden okumayı daha doğru buluyorum.
Ben normalde kendi ev-atölyesinde, çoğunlukla tek başına üreten bir sanatçıyım. Bu bireysellik zaman zaman yaratıcı anlamda yorucu olabiliyor. Tam da yalnızlığı kırıp birlikte üretmeye, paylaşmaya ihtiyaç duyduğum bir dönemde SAHA Studio’nun ortak çalışma alanı bana gerçekten çok iyi geldi. Atölyede geçirdiğimiz vakit, ettiğimiz kahvaltılar, akşam yemekleri, arkada çalan müzikler ve üretim esnasındaki o kesintisiz diyalog hâli, aramızdaki dostluğu inanılmaz pekiştirdi. Bir süre sonra orası bizim için sadece bir çalışma alanı değil; bir eve dönüştü.
Üretim sürecinde bazen bir noktaya tıkanır, sıkışır veya kendi işinize karşı körleşirsiniz. SAHA Studio’nun, bu tıkanıklıkları aşmak isteyen sanatçılar için benzersiz bir alan olduğunu düşünüyorum. Örneğin Furkan Öztekin ile aynı üniversiteden mezun olduğumuz için zaten bir tanışıklığımız vardı; süreç içinde oda arkadaşı gibi olduk ve üretim pratiklerimizde birbirimizden gerçekten çok etkilendik. Elif Öner ile pratiklerimizin birbirini nasıl tamamladığını gördük ve bu süreçte birbirimize çok büyük destek sağladık. Eda Gecikmez ile de işlerin sergilenme biçimleri, mekânla kurdukları ilişkiler üzerine sürekli topluca konuşup fikir alışverişinde bulunduk.
Özellikle atölyesinde yalnız çalışan bir sanatçının, meslektaşlarıyla bu kadar açık, şeffaf ve sansürsüz bir iletişim yakalaması her zaman mümkün olmuyor. Bu yüzden sürecin bence en değerli yanı, sunduğu bu güçlü dayanışma haliydi. Ortaya çıkan işler her ne kadar bireysel olsa da her birimizin işi üzerine birlikte düşündük, birlikte konuştuk, hatta bazen birlikte bile ürettik. Kısacası benim için üretimlerin kendisi kadar, bu altı ay boyunca o işlerin etrafında kurduğumuz birliktelik ve paylaştığımız dostluk da SAHA Studio’dan geriye kalan değerli çıktılardan biri oldu.
Ortaya çıkan işler ise aslında benim doğumumdan beri cebelleştiğim bir konunun ilk çıktıları diyebilirim. Ben Türkiye’de, Mersin’de doğmuş bir Ukraynalıyım ve otuz yıldır bir göçmen olarak yaşıyorum. Elimde biriken bürokratik belgeler, pasaportlar derken, bir süre sonra kaçtığım o ana konu SAHA sürecinde kendiliğinden ortaya çıktı. Doğduğum yerde göçmen olmak meselesini nihayet idrak edip, sonunda bununla alakalı düşünmeye, işlemeye ve tartışmaya başladım.
Açık stüdyodaki işlerim resimlerimden, kumaş heykelimden ve matrushkalardan oluşuyor. Hepsi aslında bürokrasi, devlet, kültür ve isimcilik gibi kavramlarla bir sarkastik bir mizansen oluştururken, diğer taraftan da benim kişisel tarihimi ele alarak izleyiciye yaşayan, canlı bir arşiv sunuyor.
Eda Gecikmez: Çok hızlı ve de bir o kadar verimli geçti. Hem yeni dostluklar kazanıldı, hem de eskiler tazelendi. İMÇ’ye 2016’da 5533’de Master Plan solo sergim için gelmiştim. Aradan geçen 10 yıl sonunda, diğer tüm yerlerin aksine buranın canlı ve zengin sanat ortamının içinde olmak oldukça keyifliydi. Tüm bu sürecin sonunda kendi pratiğim olan resimden yola çıkarak farklı malzemelerle bütünleşen ve stüdyo mekânına açılan bir yerleştirme gerçekleştiriyorum.
SAHA Studio sürecinin sanat pratiğine ve üretimlerine ne şekilde katkısı oldu?
Elif Öner: SAHA Studio’ya katıldığımda mevcut üretimlerimin yanı sıra uzun zamandır denemek istediğim yeni bir tekniği geliştirme fırsatı buldum. Özellikle “gölge” kavramını merkezine alan bir video üretmek için uzun süredir araştırmalar yürütüyordum. SAHA Studio’nun sunduğu çalışma alanı ve bütçe desteği, bu projeyi hayata geçirmemi mümkün kıldı.
Bu süreç sayesinde hem araştırmalarımı hem de sanatsal pratiğimi bir sonraki aşamaya taşıyabildim. Geleneksel gölge kuklası yapımı ve oynatımı üzerine yoğunlaşırken ihtiyaç duyduğum teknik bilgiye ulaşma ve kapsamlı bir araştırma yürütme imkanı elde ettim.
Ayrıca çalışmanın üretim süreci kolektif bir deneyime dönüştü. Videoyu atölye arkadaşlarım, SAHA Studio ekibi ve dostlarımızla birlikte gerçekleştirdik. Böylece bir çalışmanın hayata geçirilmesi için gereken prodüksiyon süreçlerini yakından deneyimleme ve bu alanda pratik bilgi edinme fırsatı buldum. Bu deneyim, ileride gerçekleştireceğim daha kapsamlı projeler için önemli bir birikim oluşturdu.
Furkan Ötekin: Tekirdağ’da yaşayıp çalıştığım için SAHA Studio’nun üretim pratiğime en büyük katkılarından biri, sürecin farklı izleyiciler tarafından takip edilmesine ve geri bildirimlerle beslenmesine olanak tanıması oldu. Bazen çok kırılgan hissettirse de stüdyoyu ziyaret eden insanlardan geri bildirim almak çok kıymetli. Stüdyo ziyaretleri genellikle takvimli bir programla ilerliyor ama beklenmedik karşılaşmalara da her zaman açık. İMÇ’nin hareketli yapısının üretimlerimi ciddi ölçüde şekillendirdiğini ve ilham aldığım şeylere farklı yerlerden bakmamı sağladığını da ekleyebilirim.
Zeynep Gürler: SAHA Studio’nun en önemli katkısı, uzun süredir ihtiyaç duyduğum zamanı ve odağı sağlayabilmesi oldu. Aynı mekânı farklı disiplinlerden sanatçılarla paylaşmak da sürecin önemli parçalarından biriydi. Karşılaşmalar, sohbetler ve stüdyo ziyaretleri, kendi pratiğime başka açılardan bakabilmemi sağladı. Özellikle ekoloji, hafıza ve insan–insan dışı varlıklar arasındaki ilişkiler üzerine yürüttüğüm araştırmayı farklı perspektiflerle yeniden düşünme fırsatı buldum.
Bu süreç bana, pratiğimde araştırmanın ne kadar merkezi bir yerde durduğunu bir kez daha gösterdi. Yürümek, gözlem yapmak, dinlemek, kayıt almak ve üretmek benim için birbirinden ayrı aşamalar değil; aynı araştırmanın farklı biçimleri. SAHA Studio bu ilişkileri güçlendirdi ve görünür kıldı.
Bunun yanında, araştırma alanımdan bir süreliğine uzaklaşmak da sürecin önemli katkılarından biriydi. Yaşadığım ve çalıştığım coğrafyaya belirli bir mesafeden bakabilmek, uzun süredir içinde bulunduğum bazı detayları ve ilişkileri daha net görmemi sağladı. Efteni Gölü çevresinde yürüttüğüm araştırma gündelik hayatımın da bir parçası hâline gelmiş durumda, İstanbul’da geçirdiğim zaman ise hem fiziksel hem de zihinsel bir mesafe yaratarak araştırmaya farklı bir gözle yeniden yaklaşmama olanak tanıdı. Bir yere yaklaşmanın yolu, ondan bir süre uzaklaşmaktan geçiyormuş.
Yekateryna Grygorenko: İlk soruda da bahsettiğim gibi, bu sürecin pratiğime en büyük katkısı o birliktelik hissi oldu; birlikte düşünerek, tartışarak evrilebilmeyi ve esnemeyi gördüm.
Bir diğer taraftan da uzun süredir resim yapmaya ara vermiştim ve SAHA döneminde neredeyse sadece resim yaptım diyebilirim. En güçlü olduğum alanlardan birine tekrardan sarılmak bu süreçte bana çok iyi geldi. Aslında bu konuda birbirimizden de güç aldık. Günümüzde “Neden hâlâ resim yapıyorsun?” gibi sorularla karşılaşabiliyoruz ve bu sorunun resim üreten bir sanatçıyı bazen kamçılayan, zorlayan bir tarafı olduğunu düşünüyorum. Biz stüdyoda, özellikle Eda Gecikmez ile birlikte aslında bu tür sorulara ve ön yargılara bir nevi göğüs gerdik diyebiliriz. Dolayısıyla SAHA Studio, hem o kolektif düşünme pratiğiyle üretimlerimi besledi hem de kendi köklerimdeki o güçlü resim pratiğine çok daha emin bir şekilde geri dönmemi sağladı.
Eda Gecikmez: Beş yıl aradan sonra İstanbul’a gelmek, eski mahallemde misafir olmak bana kente bambaşka bir gözle bakmama olanak verdi. Aynı zamanda geçmiş yaşadıklarımı ve bunla birlikte üretimimi sorgulamama yol açtı. Stüdyo süresince ziyarete gelen çoğu isimle bu konuları tartışmak kendimi bir tür ameliyata alınmışım gibi hissettirdi. Oluşan kafa karışıklıklarını stüdyo arkadaşlarımla paylaşmak ise hem yalnız olmadığımı hem de ortaklaştığımızı gösterdi. Bu anlamda kendimi çok şanslı hissediyorum çünkü özellikle profesyonel hayatta bu tarz bir samimiyeti yakalamak çok zor.
SAHA Studio’nun 11. döneminden ortaya koyduğun işlerle gelecek planın nedir?
Elif Öner: SAHA Studio’da geliştirdiğim bu çalışmayı sürdürmek ve zaman içerisinde yeni katmanlar ekleyerek farklı anlatılar kurmak istiyorum. Özellikle performansa dayalı video çalışmasını canlı bir performans formuna dönüştürme fikri üzerine şimdiden araştırmalar yürütmeye başladım.
Bu projede ses tasarımcı Aslı Kobaner ile gerçekleştirdiğimiz iş birliği, gelecekte geliştirmeyi planladığım canlı performansların ilk adımı olarak görülebilir. Bu açıdan çalışma benim için yalnızca tamamlanmış bir proje değil, aynı zamanda yeni üretimlerin başlangıç noktası niteliğinde.
Öte yandan, bu projeyi gerçekleştirmiş olmak sonraki çalışmalarım açısından da önemli bir referans oluşturuyor. Hem teknik, hem de kavramsal olarak burada edindiğim deneyimleri gelecekteki üretimlerime taşıyarak araştırmalarımı derinleştirmeyi ve farklı biçimlerde geliştirerek sergilemeyi planlıyorum.
Furkan Öztekin: Ceyhan Fırat’ın 1990’lardan 2021’e uzanan arşivi çok geniş. Dokundukça, baktıkça, detayları izledikçe açılıyor ve genişliyor. Bu süreçte üzerinde çalıştığım Nüks projesi için Atatürk Kitaplığı ve Beyazıt Devlet Kütüphanesi’nde araştırmalar yürüttüm. Ceyhan Fırat’ın 1994 yılında yayın yönetmenliğini üstlendiği Nataşa Gazetesi’ne ve 1990’larda çalıştığı Güneş Gazetesi’ne detaylı bakma fırsatım oldu.
İleride bu dokümantasyon çalışmalarını farklı mecralarda sunmak ve paylaşıma açmak istiyorum. Aynı şekilde, Ceyhan Fırat’ın arşivindeki hareketli görüntülerle kendi üretim sürecimi bir araya getiren bir video essay ya da belgesel üzerinde çalışmayı istiyorum.
Zeynep Gürler: SAHA Studio sürecinde geliştirdiğim çalışmaları önümüzdeki dönemde farklı biçimlerde sürdürmeyi planlıyorum. Öncelikle Tortu projesi kapsamında geliştirdiğim video yerleştirmesi üzerinde daha detaylı çalışacağım. Bunun yanında yıllardır biriken fotoğraf arşivini kitap formatında düşünmeye devam ediyorum.
Efteni Gölü havzasına dönmeyi, yürümeyi, yeni kayıtlar toplamayı ve bölgenin ekolojik dönüşümünü izlemeyi sürdüreceğim. Coğrafya değiştikçe ortaya çıkan sorular ve anlatılar da farklılaşıyor. Bu nedenle araştırmanın kendisi gibi işlerimin de dönüşmeye ve yeni yönler kazanmaya devam edeceğini düşünüyorum.
Yekateryna Grygorenko: SAHA Studio’da üzerine çalıştığım Buralı Nasıl Olunur? projesi, aslında otuz yıldır hayatımla birlikte biriken ama üzerine kavramsal olarak düşünmeye ve üretmeye yeni başladığım bir iş oldu.
Daha bu projenin çok başındayım, bu yüzden de uzun bir süre tamamen bu odak üzerinden devam etmeyi düşünüyorum. Altı ay; okumak, araştırmak, düşünmek ve üretmek için aslında çok kısa bir süreç. Ben bu projeye SAHA ile başladım ve kendimi ilk defa bu kadar belgelerle, arşivlerle açtım diyebilirim. Süreç benim için bitmedi, aksine daha yeni başlıyor gibi görünüyor. Özellikle biyometrik fotoğraflar meselesi üzerine daha çok eğilmek, bu konuyu derinleştirmek istiyorum. Projenin devamında ne tür işlerin çıkacağını ben de heyecanla bekliyorum.
Eda Gecikmez: Tüm bu yoğun sürecin sonunda evime gidip dinlenip kaldığım yerden çalışmaya devam etmek istiyorum. Kendimi daha yeni başlıyormuşum gibi hissediyorum.
