Psikiyatrist ve yazar kimliklerini bildiğim Cem Mumcu’nun ressamlık tarafını ilk kez 2023’te gezdiğim Söz Yasaktı, Renge Saklandım sergisiyle öğrenmiştim. Ben o zaman yeni öğrenmiş olsam da bu aslında Cem Mumcu’nun üçüncü kişisel sergisiydi. İşlerini çok sevmiştim ve psikiyatri geçmişinin resimlerinin duygusuna da müthiş katkı sağlamış olabileceğini düşünmüştüm. Sanatçı da zaten beni ben yapan her şeyin etkisi vardır işlerimde diyor. 1 Mart’ta açılan ve 3 Nisan’a kadar İstiklal Sanat Galerisi’nde devam edecek Inhibition/Exhibition (Çile Bülbülüm Çile) sergisi de insanın duygularında derinlere inmekle ve bu kazı sonucunda ortaya çıkanların dışavurumuyla çok ilgili. Derya Yücel küratörlüğünde izleyicinin karşısına çıkan işlerde insan doğasının iki temel ve çelişkili yönü olan bastırma ve dışavurumu görsel bir metafor olarak ele alıyor. Bu ikilik arasındaki gerilim üzerinden yaratıcılığın özgürleşme mücadelesine işaret eden sanatçı, insanın içsel dünyasındaki bastırılmış duygular ile toplumsal yapıların dayattığı sınırlar arasında sıkışan bir varoluşsal sorgulama yaratıyor.
Kendimden, içimden, hallerden, hayattan, içinde bulunduğum toplumdan, ülkeden etkileniyorum, diyor Cem Mumcu. Bir terapist olarak bunlardan etkilenmemek için ne yaptığı sorusu ona anlamsız geliyor, çünkü “etkilenmezsem işe yaramam ki” diyor. Meselenin etkilenmekte ve bir sürü şeyin içinden geçmesinde olduğunu ilave ediyor. O acı, hüzün, öfke, neşe, coşku, doğanın kendisi, yaşadığın bir hal, bir sıkışma seni etkileyecek ki bir hikâyeye dönüşecek. İşlerini yaparken o anki duygusunun temel olduğunu ve izleyicisine de o duyguyu aktarabilmeyi istediğini söylüyor. Bilindik anlamda formlar yaratmadan o duygunun peşinden gidiyor sonunda ne çıkacağını bilmeden çoğu zaman.
Aslında yazmanın da resim yapmanın da iç dünyaya yapılan bir kazı olduğundan da söz ediyor. Belki de terapiler sırasında karşısındaki kişinin iç dünyasına yaptığı kazıyı bu kez elinde kalemle ya da fırçayla kendi iç dünyasına yapıyor. Biri yaramadığında diğerini kullanabilmenin, bazen biriyle başlayıp diğeriyle devam edebilmenin, o malzeme çeşitliliğinin güzelliğini anlatıyor bizlere.
Sanatın iyileştirici etkisine inandığını ve çok da kıymetli bulduğunu ama pek çok şey gibi günümüz dünyasında bu kavramın da endüstriyel bir hal alıp pazar haline dönüştürüldüğünü belirtiyor. Yoksa Sait Faik’in “yazmasam deli olacaktım” sözüne derin bir kavrayışla katılıyor. Sadece terapötik etki dendiğinde insanların her zaman ve birdenbire kendini iyi, mutlu, yumuşacık, pespembe hissedeceklermiş gibi düşünmelerinin ne kadar hatalı olduğundan bahsediyor. İyi bir terapötik kudretin -tıpkı terapinin kendisi gibi- zaman zaman çok fazla acı ve zorluk içerdiğini anlatarak Polonyalı psikolog Dabrowski tarafından geliştirilen pozitif parçalanma kavramından yola çıkarak yaptığı bir işi olduğunu da söylüyor. Aslında insanın tekamülünü sağlayan şeyin acılar, zorluklar, çatışmalar, kırılmalar, dökülmeler olduğu ve bu disintegration (parçalanma) durumunun ne kadar büyütücü olduğunu anlatan bir kavram bu. Sergiyi gezerken özellikle figüratif soyutlamalarda o içsel çatışmaların yansımalarını iliklerinize kadar hissettiğinizi söyleyebilirim.
3 Nisan’a kadar İstiklal Caddesi No: 217’de bulunan Beyoğlu Belediyesi’ne ait İstiklal Sanat Galerisi’nde devam edecek olan bu sergiye zaman ayırmayı unutmayın.
Şimdiden iyi gezmeler.
