Emrah Eren’in yönettiği, Ahmet Sami Özbudak imzalı “Aşk Hikâyen Düşmüş”, türünü seçmeyi bile seyirciye bırakan bir tiyatro oyunu olarak karşımıza çıkıyor. Ayça Koyunoğlu – Fatih Koyunoğlu’nun sahnedeki güçlü kimyaları, bu masalsı ve varoluşsal tiyatro deneyimine hem kırılgan hem de dirençli bir damar kazandırıyor. Seyirci, aşkın en zor anına davet ediliyor: Düşüşüne.
Oyun, tek bir ruhun iki yankısı gibi hareket eden karakterlerle, aşkı anlatmaktan çok onu hatırlamanın ağırlığını sahneye taşıyor. Seyircinin kalbinde sessiz bir not defteri açılıyor…
İki perdelik bu oyun, iki karakterle başlıyor: Kadın ve Erkek. Belki de daha çok insan kalbinin iki sesi… Oyuncular, bir ruhun iki parçası gibi hareket ederken, tempo hızla değişiyor, müzik, ışık ve diyaloglar bir metronom gibi 110 dakika çalışıyor. Aşkın ölçüsü de ne fazla romantik ne de fazla akılcı…
Aşkı anlatmak yerine aşkın neden anlatılamadığı üzerine yoğunlaşılırken, kelimelerden çok sessizlik konuşuyor. Aşkın düşüşü, yeniden yükselişi, unutma ve hatırlama eylemi; bellek, düş ve gerçek arasında geçişlerde yaşatılıyor. Kimi zaman bir rüyâ kimi zaman bir itiraf gibi aşkın bittiği değil, biçim değiştirdiği anları yakalıyor. Kalp, sahnenin ortasında bir nesne olmaktan sıyrılıp, atmosferin ta kendisine dönüşüyor.
Parmak boyunda insanlar, kanatlı sokak müzisyenleri, gönülçelenciler, kör terziler… Bu düşsel evren, aşkın elle tutulmaz doğasını temsil ederken, karakterlerin iç sesiyle omuz omuza ilerliyor. Gerçekle düş iç içe geçerken, ‘düşsel’ olanla ‘dünyevinin’ dengesi de yeniden yazılıyor.
Aşkı sahnede tutmak zordur. Çoğu kez yaşanmaya direnç gösterir. Birbirine dokunmadan yakın durabilme becerisiyle Koyunoğlu çifti, sahnede duyguların diliyle yeni bir alan açıyor. Birbirini arayan iki kişi, birbirinin yankısına dönüşen iki ses gibiler. Duygular, aşkın konuşulamayan hâlleri gibi sahnede dolaşıyor. Olay örgüsü yerine duygusal bir süreklilik kurulmuş. Geçmiş, şimdi, düş ve anı, eş zamanlı akarken, zaman duygunun ritminde… Bu yapısal tercih de seyirciyi bir hikâyeyi ‘izleyen’ değil, ‘hatırlayan’ konumuna çekiyor.
Modern bir meddah anlatısı gibi hikâye sahneye ‘düşüyor’, oyuncular da parçaları birleştirmeye çalışıyor. Ama hikâye tamamlanamıyor: Tıpkı aşk gibi.
Oyun romantik değil; varoluşsal bir aşk anlatısı kuruyor. Aşk burada bir yüzleşme, bir yas hali… Kaybın içinden konuşabilme cesaretiyle, seyircinin kendi iç yankısını uyandırıyor. Hem duygusal hem de felsefi bir sorgulamaya dönüşen bir yüzleşme yaşanıyor. Büyük sözler etmeden derin şeyler söylemek için, oyuncular değil duygular başrolde.
Doğası gereği tamamlanmak isteyen insan, bunu çoğu zaman ‘diğer yarı’nın varlığında arar. Ama belki de bu tamamlanma arzusu, bir yanılsamadır. Her ruh, bir diğerine dokunmadan önce de kendi hikâyesini sürdürür. Sadece o hikâyenin rengi değişir.
Bazı ruhlar birbirini tanımadan, aynı rüyâyı görür. Aynı şehirde, farklı hayatlarda aynı cümleyi içlerinden tekrar ederler. Zamanın, mekânın ve bedenin sınırlarını aşan bir bağdır bu. İki insan birbirine dokunmadan da birbirinin varlığını hissedebilir. Tıpkı uzak okyanuslarda uçan iki albatros gibi: Rüzgâr yönünü değiştirene kadar birbirini göremezler ama bilirler ki bir yerlerde öteki de hȃlȃ uçuyor…
Oyun, Albatros kuşlarına selam gönderirken, sadakat da insan düzleminde yeniden sorgulanıyor. Eşlerini kaybettiklerinde, uçmaya yalnız devam etmeyi tercih eden bu tek eşli kuşların iç güdüleri, belki de meselenin sadakat değil varlığın bölünmezliği olduğunu ortaya koyuyor. Eşini kaybeden albatros için aşk, bir defa yaşanıp tamamlanan bir deneyimken, insan da durum daha karmaşık. Kaybettiğinde yeniden başlamak isteyen insan, her yeni başlangıçta, eskiden kalma bir yankı taşıyor; sevgi de önceki acıların, yaraların, hatıraların tortusunu yükleniyor. Belki de bu yüzden ne albatroslar kadar asil ne de onlar kadar huzurlu yaşanabiliyor.
Kimi zaman ruh eşini bulmak, bir buluşma değil bir tamamlanma sanrısıdır; o an, kişi içindeki karşılığı ilk kez dışarıda duyar. Ama tehlike şuradadır: Ruh eşini ‘bulmak’ çoğu kez, ruhun kendi özgürlüğünü yitirmesiyle de sonuçlanır. Oysa gerçek buluşma, iki tamamlanmış ruhun yan yana durabilmesidir: Birbirine muhtaç değil birbirine açık olarak. Aşkın doygunluğu da iki eksikliğin birleşmesinde değil; iki varlığın aynı sessizliğe kulak verebilmesindedir aslında…
Bazen ‘ruh eşleri’ birbirini bulmaz. Bazen bulur ama zaman doğru değildir. Yine de hikâye sürer çünkü her ruh kendi içinde ötekinin yankısını taşır. Birlikte yaşanmasa da o bağın varlığı ruhun yolunu değiştirir. Aşk da mesafeyle değil farkındalıkla ölçülebilir. Bazen insan eşini bulduğu anda değil varlığını hissedebildiği anda, ruhuyla yaşamaya başlar.
Kimileri için bu bir ömür sürer; kimileri içinse sadece bir bakışlık kadar kısadır. Bazen bir dua gibi yaşanır; bazen de bir yara gibi… Her iki durumda da insan artık eskisi değildir.
Oyun boyunca seyirciyi sessizce kemiren bir düşünce: Ruh eşini bulmadan yaşanan hayat, eksik midir? Yoksa her ruh zaten kendi bütünlüğünü içinde taşır da karşılaştığında sadece kendini mi hatırlar? Ruh eşi dediğimiz, bizi tamamlayan değil bize kendimizi gösteren ayna mıdır? O olmadan da yaşarız; ama onunla yaşarken kendi sesimizi mi duyarız?
Bazıları bu sesi genç yaşta duyar, bazılarıysa ömrünün sonunda, ama herkes bir gün, o bağı fark eder…
Modern tiyatronun en güzel yanı; seyircisine hazır bir duygu yüklemeden, duyguyu arama cesareti kazandırması… “Aşk Hikâyen Düşmüş” de yalnız bir aşk hikayesi anlatmakla yetinmeyip, herkesi kendi kalbinin karanlık odasına davet etmeyi başarıyor. Oyunun sonunda kimse aynı duyguda birleşmiyor belki ama herkes aynı soruyla salondan ayrılıyor: “Ben kendi hikayemi nerede düşürdüm?”
Ve işte tiyatro tam da buraya başlıyor, sahnede değil, izleyicinin içinde. Ceplerini yoklamak isteyenler, “Aşk Hikâyen Düşmüş”e davetli!
Künye
Yazan: Ahmet Sami Özbudak
Yöneten: Emrah Eren
Oyuncular: Ayça Koyunoğlu, Fatih Koyunoğlu
Müzik: Deniz Bayrak
